ÖZET: Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına yönelik katkı paylarının, yasal süre içinde ilgili idareye iletilmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan il sınırları içindeki bir ilçe belediyesi, emlak vergisi mükelleflerinden tahsil ettiği emlak vergisinin %10’u oranında katkı payını Burdur İl Özel İdaresi’ne ödememiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun 12. maddesi gereğince, bu katkı payı, kültürel varlıkların korunması amacıyla kullanılmak üzere tahakkuk ettirilmekte ve ilgili belediyeler tarafından tahsil edilmektedir.

Tahsil edilen katkı paylarının, takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idaresine bildirilip ödenmesi gerekmektedir. Süre içinde ödenmeyen katkı payları, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde gecikme zammı ile tahsil edilmektedir. Belediye başkanları, bu ödemelerin zamanında yapılmasını sağlamakla yükümlüdür. Ödenmeyen tutarlar, il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankası’ndan aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek ilgili idareye aktarılmaktadır.

Yapılan denetimlerde, Burdur İl Özel İdaresi’ne katkı payının zamanında gönderilmediği belirlenmiştir. Bu durum, gecikme cezası riski doğurmakta olup, katkı paylarının yasal süre içinde ilgili idareye iletilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının Yasal Süresi İçinde İlgili İdareye Gönderilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdare tarafından emlak vergisi mükelleflerinden emlak vergisinin %10’u nispetinde ek tahakkuk yapılarak tahsil edilen taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı payının ilgili idareye (Burdur İl Özel İdaresi) ödenmediği görülmüştür.

2863 sayılı Kültür Ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz Kültür Varlıklarının Onarımına Yardım Sağlanması ve Katkı Payı” başlıklı 12’nci maddesine göre, Belediyelerin ve il özel idarelerinin görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla kullanılmak üzere tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u oranında Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirilmekte ve ilgili belediyesince emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmektedir.

Tahsil edilen miktar, il özel idaresi tarafından açılacak özel hesapta toplanmakta ve bu miktar il özel idaresince ve belediyelerce kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla hazırlanan projeler kapsamında kamulaştırma, projelendirme, plânlama ve uygulama konularında kullanılmaktadır.

Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı olarak tahsil olunan miktarlar tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir. Tahsil ettikleri katkı payını yukarıda belirtilen süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı payları 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edilmektedir. Belediye başkanları, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlamakla yükümlüdürler. Ödenmeyen paylar, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine ilgili belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderilmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 274’üncü maddesine göre diğer kamu idareleri adına yapılan tahsilatların 362 Fonlar veya Diğer Kamu İdareleri Adına Yapılan Tahsilat Hesabı içerisinde muhasebeleştirilmesi gerekmektedir. Taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına katkı payı bu kapsamda değerlendirilmekte olup, tahsil edilen payın 362 nolu hesapta takip edilmesi gerekmektedir.

İdarenin cevabında, taşınmaz kültür varlıklarının korunması için tahsil edilen katkı paylarının yasal süresi içinde ilgili idareye gönderilmesinin sağlanacağı ifade edilmektedir.

Konu ile ilgili yerinde yapılan denetimde payın Budur İl Özel İdaresine gönderilmediği tespit edilmiştir. Bu durumun, gecikme cezası uygulanma riskini gündeme getirmesi nedeniyle söz konusu tutarların yasal süresi içinde Burdur İl Özel İdaresine gönderilmesi gerektiği değerlendirilmektedir.