|
ÖZET: Edirne İl Özel İdaresine tahakkuk ettirilen Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının zamanında gönderilmemesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Belediyeler, emlak vergisinin %10’unu bu katkı payı olarak ayırmakla yükümlüdür. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılında tahsil edilen toplam 2.738.656,49 TL emlak vergisinin %10’u olan 273.866,00 TL katkı payının Edirne İl Özel İdaresine aktarılmadığı belirlenmiştir. Bu gecikme nedeniyle, 70.678,56 TL tutarında gecikme zammı ödenmiştir.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’na göre, tahsil edilen katkı paylarının, tahsilatın yapıldığı ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bildirilip ödenmesi gerekmektedir. Belediyenin bu yükümlülüğünü yerine getirmemesi durumunda, ödenmeyen tutarların İller Bankası’ndan kesileceği belirtilmiştir. Kamu idaresi, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte mevzuata uygun hareket edileceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkin ve verimli kullanımı açısından, Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Paylarının zamanında ödenmesi büyük önem taşımaktadır. Bu, hem yasal bir zorunluluk hem de kültürel mirasın korunması adına kritik bir adımdır. |
BULGU: Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunması İçin Tahsil Edilen Katkı Paylarının Zamanında Gönderilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilen emlak vergisinden, görev alanlarında kalan kültür varlıklarının korunması ve değerlendirilmesi amacıyla ayrılan %10 nispetindeki Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Ait Katkı Payının, Edirne İl Özel İdaresine aktarılmasında gecikmeye sebebiyet verildiği ve bu nedenle gecikme zammı ödendiği görülmüştür.
2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nun “Taşınmaz kültür varlıklarının onarımına yardım sağlanması ve katkı payı” başlıklı 12’nci maddesinde, belediyelerce tahakkuk eden emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payı tahakkuk ettirileceği ve bunun emlak vergisi ile birlikte tahsil edileceği ifade edilmiş, tahsil edilen bu tutarların da tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar il özel idarelerine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödeneceği belirtilmiştir. Ayrıca tahsil edilen katkı payını söz konusu süre içinde il özel idarelerine yatırmayan belediyelerden, bu katkı paylarının 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği de düzenlenmiştir. Bu işlemlerle ilgili olarak aynı maddede belediye başkanlarına, belediyelerin tahsil ettikleri paylardan il özel idarelerine ödemeleri gereken taşınmaz kültür varlıklarının korunmasına ilişkin katkı paylarının, zamanında ve tam olarak ödenmesini sağlama hususunda sorumluluk yüklenmiştir. Ödenmeyen payların da, ilgili il özel idaresinin talebi üzerine belediyenin İller Bankasından aldığı genel bütçe vergi gelirleri payından kesilerek talep eden özel idareye gönderileceği belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerine göre, emlak vergisinin %10’u nispetinde Taşınmaz Kültür Varlıklarının Korunmasına Katkı Payının tahakkuk ettirilmesi ve Belediyece emlak vergisi ile birlikte tahsil edilmesi gerekmekte olup; tahsil olunan miktarların tahsil edildiği ayı takip eden ayın onuncu günü akşamına kadar Edirne İl Özel İdaresine bir bildirim ile beyan edilerek aynı süre içinde ödenmesi gerekmektedir.
Belediyenin hesap ve işlemlerinin incelenmesi neticesinde; 2024 yılında bina, arazi ve arsa üzerinden toplam 2.738.656,49 TL emlak vergisi tahsil edildiği, bu tutarın %10’u olan 273.866,00 TL tutarındaki katkı payının Edirne İl Özel İdaresine aktarılmadığı, bunun akabinde İl Özel İdaresinin İller Bankasına başvuruda bulunması üzerine 2024 yılından önce ödenmeyen borçların da dahil olmak üzere 70.678,56 TL tutarındaki gecikme zammı ile birlikte Belediyenin merkezi idare vergi gelirleri payından kesildiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguya katıldığını belirtmiş olup bundan sonraki süreçte mevzuat hükümlerine uygun hareket edileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, kamu kaynaklarının etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanımının sağlanabilmesi bakımından, herhangi bir gecikme zammına maruz kalınmaması için bahsi geçen katkı paylarının Belediye tarafından Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu’nda yer verilen süreler dikkate alınarak İl Özel İdaresine zamanında aktarılması gerekmektedir.