|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde kıdem tazminatı karşılıklarının eksik ayrıldığını ortaya koymuştur. Belediyede çalışan 17 sürekli işçi için ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıklarının hesaplanmasında ciddi bir eksiklik tespit edilmiştir. Sürekli işçiler için 372.01 No.lu hesapta 0,00 TL, 472.01 No.lu hesapta ise 100.000,00 TL bakiye bulunmakta; bu durum, 17 işçinin kıdem tazminatı karşılığında toplamda 36.124.149,26 TL’lik bir eksiklik olduğunu göstermektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, kıdem tazminatı karşılıklarının nasıl ayrılması gerektiğini detaylandırmaktadır. Ancak, Derecik Belediyesi yıl içinde bu karşılıkları eksik hesaplayarak mali tablolarında gerçeği yansıtmayan bir durum oluşturmuştur. Hesapların işleyişine dair düzenlemelere uyulmadığı için, kıdem tazminatı karşılıklarının doğru bir şekilde izlenmesi sağlanamamıştır. Kamu idaresi, bu bulgular doğrultusunda gerekli düzeltici adımları atacağını belirtmiştir. İdarenin mali durumunu doğru bir şekilde yansıtabilmesi ve mali tabloların güvenilirliğinin sağlanması açısından, kıdem tazminatı karşılık işlemlerinin ilgili mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Kıdem Tazminatı Karşılıklarının Eksik Ayrılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyede çalışan sürekli işçiler ile İdarenin doğrudan hizmet alımı yöntemiyle çalıştırdığı işçiler için kıdem tazminatı karşılıklarının eksik ayrıldığı görülmüştür.
2024 yılı sonu itibarıyla belediyede çalışan 17 sürekli işçi bulunmaktadır. Sürekli işçiler için ayrılan kıdem tazminatı karşılıklarının kayıtlı olduğu 372.01 No.lu hesap 0,00 TL, 472.01 No.lu hesap 100.000,00 TL bakiye vermiş olup, aşağıda yer alan tabloda belirtildiği hesap bakiyelerinden 17 işçinin kıdem tazminatı karşılığının 36.124.149,26 TL eksik hesaplandığı anlaşılmaktadır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 330’uncu maddesinde, “bu hesap ilgili mevzuatı uyarınca belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan uzun vadeli kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılır,” denilmektedir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 331’inci maddesine göre, hesaplanan kıdem tazminatı karşılık tutarları bu hesaba alacak, 630- Giderler hesabına borç kaydedileceği, vadeleri bir yılın altına düşen kıdem tazminatı karşılıkları bu hesaba borç, 372- Kıdem tazminatı karşılığı hesabına alacak kaydedilir.
Aynı Yönetmelik’in 372- Kıdem tazminatı karşılığı hesabı “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde, bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.
“Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesine göre, vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarları bu hesaba alacak, 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesabına borç kaydedilir. Ödenen tazminatlar bu hesaba borç, ödemenin şekline göre ilgili hesaplara alacak; diğer taraftan 830- Bütçe giderleri hesabına borç, 835- Gider yansıtma hesabına alacak kaydedilir.
Derecik Belediyesince yıl içerisinde ayrılması gereken kıdem tazminatı karşılıkları eksik hesaplanmış ve bunun sonucunda bilançoda 372 ve 472- Kıdem tazminatı karşılığı hesapları mali tablolarda gerçeği yansıtmamıştır.
Tablo 8: Ayrılması Gereken Kıdem Tazminatı Karşılıkları Tablosu (TL)
| İşçi Sayısı (A) |
İşçi Ücretleri Toplamı |
1 Yıllık Ayrılması Gereken Karşılık C=(B)/12 | Ortalama Kıdem Yılı (İşçilerin Kıdem Yılları Toplamı/İşçi Sayısı (D) |
472 Hesapta Toplam Ayrılması Gereken Karşılık (E)=(C)X(D) | 472 Hesapta Ayrılmış Karşılık (F) |
Fark =(E)-(F) |
| 19.598.277.33 | 1.633.189,77 | 22,18 | 36.224.149,26 | 100.000 | 36.124.149,26 |
Kamu idaresi cevabında özetle; bulgu doğrultusunda gerekli çalışmaların yapılmaya ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, bu çerçevede gerek idarenin ihtiyatlı olması açısından gerekse mali tabloların idarenin mali durumunu tam ve doğru olarak yansıtabilmesi açısından kıdem tazminatı karşılık işlemlerinin ilgili mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.