|
ÖZET: İnceleme sonucunda, bir ilçe belediyesinin imar planında meydan olarak belirlenen alanın, imar mevzuatına aykırı bir şekilde ticari yapılaşmaya açıldığı ve kiralama yoluyla işletildiği tespit edilmiştir. Planlı İmarlar Yönetmeliği’nde meydanlar, halkın sosyal etkinliklerini gerçekleştirebileceği, yaya sirkülasyonunu yönlendiren alanlar olarak tanımlanmakta ve bu alanların özel mülkiyete konu edilemeyeceği vurgulanmaktadır. Dolayısıyla, bu tür alanların kamu kullanımına açık kalması esastır.
Yapılan denetimlerde, söz konusu meydanın ticari amaçlarla kullanılması ve kiralanması, yönetmelik ve imar planlarının belirlediği çerçeveye aykırıdır. İlgili yönetmelik gereği, kamunun ortak kullanımına ayrılmış alanların, geçici dahi olsa özel şahıs veya şirketler tarafından kullanılamayacağı belirtilmektedir. Bu durum, kamuya açık alanların niteliğini kaybetmesine yol açabilir. Denetim bulgusu üzerine, ilgili idare, kiralama süresinin sona ermesinin ardından uygulamadan vazgeçileceğini ifade etmiştir. Hazineye devredilen veya özel mülkiyetten belediyeye intikal eden alanların, kamu hizmetine tahsis edilmesi gerektiği ve başka amaçlarla kullanılamayacağı sonucuna varılmıştır. |
BULGU: Meydan Üzerinde İmar Mevzuatına Aykırı Olarak Ticari Yapılaşmaya İzin Verilmesi ve Buranın Kiralama Yoluyla İşletmeye Açılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İmar planında meydan olarak ayrılan alanda, imar mevzuatına aykırı şekilde ticari yapılaşmaya izin verildiği ve buranın kiralama suretiyle işletmeye açıldığı görülmüştür.
Planlı İmarlar Yönetmeliğinin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde meydanlar; yerleşme dokusu içerisinde şehirdeki yaya sirkülasyonunu yönlendiren; halkın toplanma, bir araya gelme, kutlama gibi toplumsal davranışlarına imkân vererek sosyal yaşama hizmet eden, imar planında belirlenmek kaydıyla alanın özelliği bozulmadan özel mülkiyete konu edilmeksizin ve meydan kullanımı engellenmeksizin altı otopark olarak kullanılabilen alanlar olarak ifade edilmiştir.
Bahsedilen Yönetmelik hükmünden anlaşılacağı üzere, imar planlarında kamunun ortak kullanımına ayrılmış meydan, yol, park, yeşil saha gibi alanlar, bu yerlerle ilgili altyapı çalışması halihazırda yapılmamış olsa bile, kamu kullanımından geçici süreyle bile çıkarılarak özel şahıs veya şirketlerin kullanımına verilemez. Söz konusu yerler kamunun istifadesine açık olan ve tescile tabi olmayan yerlerdir. Bu alanlarda yapılaşma koşulları, kullanım şekli ve
niteliği yönetmelik ve imar planlarının çizdiği çerçevede uygulanmalı, kamuya açık olma vasfını yitirecek şekilde yapılaşma ya da tasarrufun gerçekleşmemesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, imar planında meydan olarak ayrılan alanda, imar mevzuatına aykırı şekilde ticari yapılaşmaya izin verildiği ve buranın kiralama suretiyle işletmeye açıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve kira süresi bitiminde kiralamanın sonlandırılarak uygulamadan vazgeçileceği ifade edilmiştir.
Sonuç itibarıyla göre gerek hazineden devredilen gerekse ortaklık payı olarak özel mülkiyetten belediyeye intikal etmiş alanların “umumi hizmete” ayrılmış olması nedeniyle başka maksatlarla kullanılması mümkün değildir.