|
ÖZET: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının gerçek durumu, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelendiğinde, İdare adına İller Bankası tarafından kesilen sermaye payı ile bu payların kaydedildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasında tutarsızlıklar olduğu tespit edilmiştir. 6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un ilgili maddeleri, il özel idareleri ve belediyelerin Banka ile olan ortaklık yapılarını ve sermaye paylarının nasıl yönetileceğini belirlemektedir. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği, bu hesapların nasıl kullanılacağını ve hangi durumlarda borç ve alacak kaydı yapılacağını düzenlemektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, İdarenin 2024 yılı itibarıyla İller Bankası Bilgi ve Veri Bankası’ndaki sermaye payının 6.862.739,85 TL olduğu belirlenmiştir. İdarenin başka bir mali kuruluşa ortaklığı bulunmadığı için, İller Bankasındaki pay ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı arasındaki tutarın uyumlu olması gerekmektedir. Kamu İdaresi, bulguların 2025 yılında ilgili hesapta izleneceğini belirtmiştir. Ancak, mevcut durumda 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı’nda 6.862.739,85 TL’lik bir eksiklik söz konusudur; bu nedenle İdarenin İller Bankasındaki payına ait tutarın ilgili hesaba kaydedilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının Gerçek Durumu Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İller Bankası Anonim Şirketi tarafından İdare adına vergi gelirleri paylarından kesilen sermaye payı tutarı ile bu payların takip edildiği 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında kayıtlı tutarın birbiriyle uyumlu olmadığı görülmüştür.
6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkında Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında, il özel idareleri ve belediyelerin Bankanın ortağı olduğu belirtilmiş, üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise, 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay dağıtılacak vergi gelirleri paylarının toplamı üzerinden aylık olarak yüzde iki oranında kesilecek miktarların sermaye tavanına ulaşıncaya kadar Bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği hüküm altına alınmıştır.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 178’inci maddesinde 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının, kanuni yetkilere dayanılarak mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir. Yönetmelik’in 180’inci maddesinde ise hangi durumlarda adı geçen hesaba borç ve alacak kaydı yapılacağı düzenlenmiş olup; ödeneğine dayanılarak nakden verilen sermayenin bir taraftan bu hesaba borç, nakden iade alınan sermayelerin alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yapılan incelemede, İdarenin 2024 yılı sonu itibarıyla İller Bankası Bilgi ve Veri Bankasında kayıtlı sermaye payı 6.862.739,85 TL’dir. İller Bankası dışında başka bir mali kuruluşa ortaklığı bulunmadığından, İdarenin İller Bankasındaki payı ile 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabındaki tutarın birbiri ile uyumlu olması gerekmektedir.
Kamu İdaresi cevabında, bulguda yer alan tutarların 2025 yılında ilgili hesapta izlendiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı bilançoda 6.862.739,85 TL eksik gözükmektedir. Bu sebeple İdarenin İller Bankasındaki payına ait tutarın ilgili hesaba kaydedilmesi gerekmektedir.