|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, bilgisayar yazılımları, lisanslar ve benzeri hakların toplam 327.794,16 TL tutarındaki alımlarını 260 Haklar Hesabına kaydetmeden doğrudan gider olarak kaydettiğini ortaya koymuştur. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür harcamaların 260 Haklar Hesabında izlenmesi gerektiğini ve yıl sonunda %100 amortisman uygulanması gerektiğini açıkça belirtmektedir.
Yapılan incelemeler sonucunda, web sitesi uygulamaları, virüs yazılımları ve coğrafi bilgi sistemleri gibi maddi olmayan duran varlıkların kaydedilmemesi, mali raporların ve tabloların gerçek değerlerini yansıtmadığı sonucunu doğurmuştur. Kamu idaresi, bu hatanın sehven yapıldığını ve 2025 yılında düzeltileceğini bildirmiştir. Sonuç olarak, bilgisayar yazılımları ve lisans hakları gibi maddi olmayan varlıkların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve belirtilen süreler içinde amortisman işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Bu durum, mali tabloların doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Haklar Hesabına Kaydedilmeyen Alımların Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kurum tarafından satın alınan bilgisayar yazılımı, lisans ve benzeri hakların 260 Haklar Hesabına kaydedilmeden doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 210’uncu maddesinde; 260 Haklar Hesabının, bedeli karşılığı edinilen hukuki tasarruflar ile belirli alanlarda tanınan kullanma ve yararlanma gibi hak ve yetkiler dolayısıyla yapılan ve ekonomik değer taşıyan harcamaların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiş, 211’inci maddesinde ise; bütçeye gider kaydıyla edinilen hakların mezkûr hesaba borç kaydedileceği ifade edilmiştir.
Yönetmelik’in 214’üncü maddesinde, 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının niteliği açıklanmış, bu hesabın maddi olmayan duran varlık bedellerinin, kullanılabilecekleri süre içerisinde yok edilmesini izlemek için kullanılacağı hükme bağlanmıştır.
Amortisman ve Tükenme Payları başlıklı 47 sıra numaralı Muhasebat Genel Müdürlüğü Genel Tebliği’nin “Amortisman ve Tükenme Payı Süre ve Oranları” başlıklı 6’ncı maddesinin ikinci fıkrasında, maddi olmayan duran varlıklar hesap grubunda izlenen varlıklar için amortisman oranı %100 olarak belirlenmiş, diğer bir ifadeyle söz konusu varlıkların hesaplara alındığı yılın sonunda tamamen amorti edileceği hükme bağlanmıştır.
Lisans ve lisans güncellemeleri bilgisayar yazılımlarına ilişkin kullanım hakları olması sebebiyle maddi olmayan duran varlıklar sınıfında yer almaktadırlar. Maddi olmayan duran varlıklar herhangi bir fiziksel varlığı bulunmasa da kamu idarelerinin belli bir şekilde yararlandığı veya yararlanmayı beklediği veya belli koşullar altında hukuken himaye gören haklardır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden de anlaşıldığı üzere, yazılım ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamaların 260 Haklar Hesabında takip edilmesi ve 260 Haklar Hesabında yer alan varlıkların yıl sonunda %100 amortismana tabi tutulması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, muhtelif tarihlerde alımı yapılan toplam 327.794,16 TL tutarındaki web sitesi uygulaması, virüs programı, coğrafi bilgi sistemleri uygulaması gibi 6 adet harcamanın 260 Haklar Hesabına kaydedilmediği ve söz konusu tutarın doğrudan gider kaydedildiği tespit edilmiştir. Bu durum, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş Amortismanlar Hesabının gerçek değerleriyle mali rapor ve tablolarda yer almamasına yol açmıştır.
Kamu İdaresi cevabında; söz konusu uygulamanın sehven yapıldığı ve 2025 yıl içerisinde düzeltileceği ifade edilmektedir.
Sonuç olarak, 260 Haklar Hesabı ve 268 Birikmiş AmortismanlarHesabı bu tutar kadar bilançoda hatalı gözükmektedir. Bu sebeple bilgisayar yazılımları, lisans ve benzeri nitelikteki hak ve yetkilere ilişkin harcamalar 260 Haklar Hesabında izlenmeli, mevzuatta belirtilen süreler sonunda da amortisman işlemleri gerçekleştirilmelidir.