|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, meskenler için belirlenen atıksu tarifesinin mevzuatın öngördüğü tavan sınırını aştığını ortaya koymuştur. İncelemeler, atıksu ücretinin, metreküp su ücretinin %50’sinden fazla belirlendiğini göstermektedir. Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 5. maddesi, sürdürülebilir hizmetlerin sağlanabilmesi için tarifelerin kirleten öder ilkesi doğrultusunda belirlenmesini ve tahsil edilen ücretlerin yalnızca atıksu hizmetleri için kullanılmasını zorunlu kılmaktadır. Yönetmelik, asgari atıksu ücretinin 0,30 TL/m³ olarak belirlenmesini ve tam maliyet esasına göre ücretlendirme yapılmasını öngörmektedir.
Belediyenin kademeli su tarifesi, 1-25 metreküp su kullananlar için metreküp başına 2,40 TL, 26 metreküp ve üzeri kullanımda ise 4,50 TL olarak belirlenmiştir. Ancak, meskenler için atıksu bedeli, kullanım miktarına bakılmaksızın 1,95 TL olarak belirlenmiştir. Yönetmelik gereği, 1-25 metreküp su kullananlardan alınması gereken en yüksek atıksu bedeli 1,20 TL olmalıdır. Kamu İdaresi, 2024 yılı için belirlenen atıksu tarifesinin güncellendiğini belirtse de, bu güncellemenin tam maliyet esasına uygun olduğuna dair bir belge sunulmamıştır. Sonuç olarak, atıksu hizmetlerine yönelik tarifelerin, ilgili yönetmeliklere uygun bir şekilde belirlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bağlamda, yüksek atıksu bedeli alınması gerektiğinde, metreküp su bedelinin düşük belirlenmemesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Mesken İçin Belirlenen Atıksu Tarifesinin Mevzuatın Koyduğu Tavan Sınırını Aşması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Mesken için belirlenen atıksu ücretinin, metreküp su ücretinin %50’sini aşacak şekilde belirlendiği görülmüştür.
Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 5’inci maddesinde sürdürülebilir atıksu hizmetlerinin yönetilmesi amacıyla toplam sistem maliyetlerinin tarifelere yansıtılmasının, tarifelerin kirleten öder ilkesine göre belirlenmesinin ve atıksu hizmetlerinden tahsil edilen ücretlerin, atıksu ile ilgili hizmetler dışında kullanılmamasının esas olduğu, mezkur Yönetmelik’in 17’nci maddesinde atıksu hizmetlerinin sürdürülebilirliği için asgari atıksu ücretinin 0,30 TL/m3 olduğu, mevzuattaki yükümlülüklere uygun şekilde atıksu hizmetlerinin verilebilmesi için asgari atıksu ücretinin yeterli olmaması durumunda tam maliyet esaslı tarifeye göre atıksu ücreti belirleneceği belirlenen metreküp temelindeki atıksu ücretinin ise metreküp su ücretinin % 50’sini aşamayacağı hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede Belediyenin meskenler için kademeli su tarifesi belirlediği, bu tarifede aylık 1-25 metreküp su kullananlara metreküp su bedelinin 2,40 TL, 26 metreküp ve üzeri su kulananlara ise metreküp su bedelinin 4,50 TL olduğu, meskenler için kullanım miktarı fark etmeksizin metreküp atıksu bedelinin ise 1,95 TL olduğu görülmüştür.
Anılan Yönetmelik ve belediye tarafından belirlenen su tarifesi gereği, su bedeli üzerinden hesaplanan aylık 1-25 metreküp su kullananlardan alınması gereken en yüksek atıksu bedeli metreküp başına 1,20 TL olmalıdır. Ancak bu tarife belirlenirken tam maliyet esası gözetilmelidir.
Kamu İdaresi cevabında, Belediye Meclisinin 05.12.2023 tarih ve 47 sayılı kararı ile 2024 yılında mesken için belirlenen atık su ücret tarifesi oranları, 06.05.2025 tarih ve 26 sayılı Meclis Kararı ile bulguda belirtilen açıklama/bilgilendirmeye uygun oranlarla güncellendiği ifade edilerek bulguya iştirak edilmiştir. Ancak bu belirlemenin tam maliyet esasına uygun olarak yapıldığına ilişkin belge sunulmamıştır. Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik gereği atıksu tarifesinin tam maliyet esasıyla belirlenmesine dikkat edilmesi gerekmektedir. Tam maliyet esası sebebiyle yüksek atıksu bedeli alınması gerektiği durumda, yukarıdaki Yönetmelik’e aykırı durumun oluşmasını engellemek için metreküp su bedelinin düşük belirlenmemesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, İdarenin atıksu hizmetlerine yönelik tarifelerin konuyla ilgili çıkarılmış Yönetmelik’e uygun olarak belirlenmesi gerekmektedir.