|
ÖZET: İlçe belediyelerinin, şirket personeli dahil olmak üzere yıllık toplam personel giderlerinin, mevzuatta belirlenen sınırları aştığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bu giderlerin, en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranıyla çarpımı sonucu belirlenen tutarın yüzde kırkını geçmesi dikkat çekmektedir. 375 sayılı KHK’nın Ek 20. maddesi ve 09.04.2018 tarihli Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” çerçevesinde, personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına dair üst sınır belirlenmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin en son yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının %40’ını aştığı görülmüştür. İdarenin bütçe gelirleri toplamı 140.010.365,83 TL iken, bu tutarın yeniden değerleme oranı ile artırılması sonucu belirlenen üst sınır 88.744.170,28 TL olarak hesaplanmıştır. Ancak, 2024 yılı itibarıyla toplam personel gideri 100.776.195,85 TL olarak gerçekleşmiş ve bu durum mevzuatla belirlenen sınırın aşılmasına neden olmuştur. Kamu İdaresi, personel giderleri yasal sınırın altına düşene kadar yeni personel alımı yapılmayacağını belirtmiştir. Kamu kaynaklarının etkin, ekonomik ve verimli kullanımı için, personel giderlerinin mevzuatta belirlenen düzeye çekilmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranlarıyla çarpımı sonucu ortaya çıkan tutarın yüzde kırkını aştığı görülmüştür.
375 sayılı KHK’nın Ek 20’nci maddesine istinaden 09.04.2018 tarih ve 2018/11608 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı’yla kabul edilen “İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar” 28.04.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Usul ve Esaslar’ın 5’inci maddesinde personel giderlerinin toplam giderler içindeki payına ilişkin üst sınır belirlenmiştir. Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde; İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’na göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı; yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamayacağı belirtilmektedir.
Yapılan incelemede, anılan mevzuat gereğince, belediye şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın %40’ını aştığı görülmüştür.
İdarenin en son yıl kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamı 140.010.365,83 TL’nin yeniden değerleme oranı (%58,46) ile artırılmış miktarı 221.860.425,69 TL’dir. Mevzuat gereği İdare tarafından yapılabilecek toplam personel gideri harcamasının üst sınırı, bu tutarın yüzde kırkı olan 88.744.170,28 TL’dir. Ancak 2024 yılı sonu itibariyle toplam personel gideri 100.776.195,85 TL ve % 45,42 olarak gerçekleşmiş olup üst sınır aşılmıştır.
Kamu İdaresi cevabında; personel giderleri yasal sınırın altına düşünceye kadar yeni personel alımı yapılmayacağı ifade edilmektedir.
Kamu kaynaklarının, belediyelere verilen yetki ve sorumluluklar çerçevesinde etkili, ekonomik ve verimli kullanımının sağlanabilmesi adına, mezkur mevzuat hükümleri gereğince personel giderlerinin mevzuatta belirlenen düzeye getirilmesi sağlanmalıdır.