|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin, ihale ile karşılanması gereken işlerin doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiğini ortaya koymaktadır. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5. maddesi, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını zorunlu kılarken, 22. maddesi, belirli parasal limitler dahilinde doğrudan temin yöntemine başvurulabileceğini belirtmektedir. Ancak, bu yöntemle yapılacak alımların, Kanun’un 18. maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, belirlenen parasal sınırların altında bölünerek temin edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Yapılan incelemeler, parke taşı döşeme, ahşap malzeme, kum, mıcır ve hazır beton alımlarının doğrudan temin sınırının altında parçalara bölünerek aynı veya farklı firmalardan alım yapıldığını göstermektedir. Bu durum, doğrudan temin yönteminin, günlük ihtiyaçların hızlı ve ekonomik bir şekilde karşılanması amacıyla düzenlendiği ilkesiyle çelişmektedir. Kamu İdaresi, söz konusu harcamaların 2025 yılında ihale yoluyla karşılanacağını belirtmiştir. Bu bağlamda, belirlenen parasal sınırın üzerindeki ihtiyaçların, Kanun’da öngörülen ihale yöntemleri ile karşılanması ve Kamu İdaresi’nin kaynakları etkili, ekonomik ve verimli bir şekilde kullanma ilkesine uygun hareket etmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Muhtelif İhtiyaçların Parçalara Bölünerek Doğrudan Teminle Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İhale yapılmak suretiyle karşılanması gereken işlerin doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde; ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanması gerektiği, bu Kanun’a göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulünün temel usuller olduğu; 22’nci maddesinin (d) bendinde, 2024 yılında büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin 622.756,00 TL ve diğer idarelerin 207.453,00 TL’yi aşmayan ihtiyaçları için doğrudan temin usulüne başvurabileceği belirtilmiştir.
Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in 14’üncü maddesinin 4’üncü fıkrasında Kanunun 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, öngörülen parasal sınırların altında kalacak şekilde adet, kısım veya gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği düzenlenmiştir.
Doğrudan teminle gerçekleştirilen alımlar üzerinde yapılan incelemelerde; ihale yapılmak suretiyle karşılanması gereken parke taşı döşeme, ahşap malzeme alımı, kum ve mıcır malzeme ile hazır beton alımının doğrudan temin parasal sınırının altında kalacak şekilde parçalara bölünerek aynı ya da farklı firmalardan alım yapılarak gerçekleştirildiği görülmüştür.
Doğrudan temin yöntemine ilişkin düzenlemeler, parasal limitin altındaki günlük ihtiyaçların hızlı şekilde karşılanması ile ekonomik olarak karşılanması arasında denge kurmayı esas almaktadır.
Kamu İdaresi cevabında; bulguya konu edilen harcamaların 2025 yılı içerisinde ihale yapılmak suretiyle karşılandığı ifade edilmektedir.
Bu itibarla, belirlenen parasal sınırın üzerindeki ihtiyaçların yine Kanun’da öngörülen ihale yöntemleriyle karşılanması ile Kanun’un temel ilkelerine uygun olacak şekilde işlemlerin tesis edilmesi ve Kamu İdaresi tarafından kaynakların etkili, ekonomik ve verimli kullanılması prensibine uygun hareket edilmesi gerekmektedir.