|
ÖZET: Denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınır mal yönetimi hesap cetvelindeki tutarların mali tablolarla uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. Kamu idareleri, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu çerçevesinde taşınır kayıtlarını tutmak ve yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlüdür. Taşınır mal yönetim hesabının hazırlanması, harcama birimleri itibarıyla taşınır kayıt yetkilisi tarafından gerçekleştirilirken, taşınır kontrol yetkilisi bu kayıtların mali tablolara uygunluğunu denetleyip imzalamalıdır.
Yönetmelik, taşınır mal yönetim hesabını oluşturan cetvellerin yılsonu sayımına ilişkin belgeleri içermesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, muhasebe yetkililerinin bu cetvelleri muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırarak uygunluğunu onaylaması ve harcama yetkilisine geri göndermesi gerekmektedir. Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine zamanında bildirilmesi de zorunludur; bu sayede taşınır kayıtlarının sağlıklı bir şekilde takip edilmesi sağlanır. Ancak, denetim sırasında tespit edilen uyumsuzluklar, taşınır kayıtlarının etkin bir şekilde yönetilmediğini göstermektedir. Belediye, gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiş olup, taşınır mal yönetimi hesap cetveli ile muhasebe kayıtları arasındaki tutarsızlıkların giderilmesi gerektiği vurgulanmıştır. |
BULGU: İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelindeki Tutarlar ile Mali Tablolarda Yer Alan Tutarların Uyuşmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınır hesaplarının bilançodaki tutarları ile İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelindeki tutarların birbiri ile uyumlu olmadığı görülmüştür.
Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun taşınır işlemlerine ilişkin hükümlerine dayanılarak çıkarılan Taşınır Mal Yönetmeliği uyarınca taşınır kayıtlarını tutmak ve mali yılsonunda Taşınır Yönetim Hesabını düzenlemekle yükümlü kılınmıştır.
Yönetmelik’in 34’üncü maddesinin 1’inci fıkrasında; taşınır mal yönetim hesabının, taşınır kayıt yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanacağı ve taşınır kontrol yetkilisince kayıt ve belgeler ile mali tablolara uygunluğu kontrol edilerek imzalanacağı belirtilmiştir. Maddenin devamında ise taşınır mal yönetim hesabını oluşturan cetveller; yılsonu sayımına ilişkin sayım tutanağı, taşınır sayım ve döküm cetveli, harcama birimi taşınır mal yönetim hesabı cetveli ve yılsonu itibarıyla en son düzenlenen taşınır işlem fişinin sıra numarasını gösterir tutanak olarak sayılmıştır.
Yönetmelik’in aynı maddesinde; muhasebe yetkililerinin gönderilen taşınır yönetim hesabı cetvellerindeki kayıtları muhasebe kayıtlarıyla karşılaştırıp uygunluğunu onayladıktan sonra harcama yetkilisine geri göndereceği hüküm altına alınmıştır.
Yönetmelik’in “Taşınır giriş ve çıkış işlemlerinin muhasebe birimine bildirilmesi” başlıklı 30’uncu maddesinde ise; taşınır giriş ve çıkış kayıtlarının muhasebe birimlerine hangi süreler itibarıyla bildirileceği düzenlenmiştir. Bu madde uyarınca, yıl içinde giriş veya çıkışı yapılan taşınırların belirli sürelerle ve en geç yılsonu itibarıyla muhasebe birimine bildirilmiş olması gerekmektedir.
Yukarıda belirtilen açıklamalar birlikte değerlendirildiğinde, İdare Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetvelinde görünen tutarlar ile muhasebe kayıtlarında görünen tutarların birbiriyle uyumlu olması gerektiği anlaşılmaktadır. Ancak, denetlenen kamu idaresinde bu tutarların uyuşmadığı, taşınır kayıtlarının ve dolayısıyla takibinin sağlıklı bir şekilde işlemediği tespit edilmiş olup hesap bazında aradaki farklılıklara aşağıdaki tabloda yer verilmiştir:
Tablo 8: Bilanço ve Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveli Farkları
| Taşınır Hesabının Adı ve Kodu | Bilançoda Tutarlar (TL) | Yer Alan | Taşınır Mal Yönetimi Hesap Cetvelindeki Tutarları (TL) | Fark |
| 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabı |
4.067,80 | 4.067,80 | 0,00 | 4.067,80 |
| 253 Tesis,Makine ve Cihazlar Hesabı | 1.908.690,32 | 1.908.690,32 | 500.154,67 | 1.408.535,66 |
| 254 Taşıtlar Hesabı | 5.220.738,61 | 5.220.738,61 | 15.317.120,91 | 10.096.382,30 |
| 255 Demirbaşlar Hesabı | 1.086.089,49 | 1.086.089,49 | 715.576,19 | 370.513,30 |
Belediye cevabında; gerekli düzeltmelerin yapılacağı, ifade edilmiştir.
Buna göre, Belediye Taşınır Mal Yönetimi Ayrıntılı Hesap Cetveliyle muhasebe kayıtlarında görünen tutarların uyumlu olması sağlanmalıdır.