|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin, satın aldığı ilk madde ve malzemeleri kaydetme sürecinde önemli eksiklikler tespit etmiştir. Belediyenin, taşınır mallar için “Varlık İşlem Fişi” düzenlemediği ve bu malzemeleri doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydettiği belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde, ilk madde ve malzemelerin 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmesi gerektiği açıkça belirtilmektedir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, 2024 yılı içerisinde alınan malzemeler için bu kayıtların yapılmadığı ve dolayısıyla stok kontrolünün sağlıklı bir şekilde gerçekleştirilemediği ortaya çıkmıştır.
Taşınır Mal Yönetmeliği de, kamu idarelerinin taşınır mallarını ve bunlara ilişkin işlemleri kayıt altına almasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, malzemelerin giriş ve çıkış işlemlerinin “Varlık İşlem Fişi” ile yapılması gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak, belediye tarafından bu düzenlemelere uyulmadığı ve malzemelerin kayıtlara geçirilmediği görülmüştür. Belediye, gelecekte satın alınan ilk madde ve malzemeler için gerekli varlık fişlerinin düzenleneceğini belirtmiştir. Bu durum, malzemelerin kullanıma verilmesi ve giderleştirilmesi sürecinin daha düzenli hale getirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: İlk Madde ve Malzeme Hesabına Kaydedilmesi Gereken Mal ve Malzemelerin Doğrudan Giderleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyece satın alınan ilk madde ve malzeme niteliğindeki taşınır mallar için “Varlık İşlem Fişi” düzenlenmediği ve bunların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabına kaydedilmeksizin doğrudan 630 Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “150 İlk Madde ve Malzeme Hesabının Niteliği” başlıklı 115’inci maddesinde; bu hesabın kurumlarca kullanılmak ya da tüketilmek üzere edinilen ilk madde ve malzemelerin izlenmesi için kullanılacağı, “Hesabın İşleyişi” başlıklı 116’ncı maddesinde ise; satın alınan veya üretilen ilk madde ve malzemeler bir taraftan maliyet bedelleri ile bu hesaba borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, tüketilmek amacıyla kamu idaresinin ilgili birimlerine verilen veya kullanılan ilk madde ve malzemeler bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 12’nci maddesinde de kamu idarelerince bütün taşınırların ve bunlara ilişkin işlemlerin kayıt altına alınmasının gerektiği belirtilerek 13’üncü maddesinde taşınırların Belediyenin stoklarına giriş ve çıkış işlemlerinin “Varlık İşlem Fişi”ne dayanılarak yapılacağı düzenlenmiştir.
İdarenin stok ve ilgili gider hesapları üzerinde yapılan incelemelerde; yukarıda belirtilen düzenlemelere aykırı olarak 2024 yılı içerisinde çeşitli ilk madde ve malzeme alındığı halde söz konusu malzemeler için “Varlık İşlem Fişi”nin düzenlenmediği ve bunların 150 İlk Madde ve Malzeme Hesabında izlemek yerine doğrudan giderleştirildiği görülmüştür.
Bu uygulama, satın alınan ilk madde ve malzemelerin hangilerinin kullanıma verildiği veya hangilerinin ambarda bulunduğu yönünde yeterli bilgiye ulaşılamamasına ve dolayısıyla sağlıklı bir stok kontrolü yapılamamasına neden olmaktadır.
Belediye cevabında; satın alınan ilk madde malzemelerin varlık fişi düzenlenerek 150 hesabına kayıt edileceği, ifade edilmiştir.
Bu itibarla, Belediye tarafından edinilen ilk madde ve malzemeler için “Varlık İşlem Fişi” düzenlenmesi ve bunların ilk madde ve malzeme hesabına kayıt edilerek kullanıma verildikçe giderleştirilmesi gerekmektedir.