ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir olmayan il sınırları içindeki bir ilçe belediyesinde, kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılmadığı tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 281 ve 282. maddeleri, bu hesabın faaliyet dönemi içinde ödenecek kıdem tazminatları için gerekli karşılıkların izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ayrıca, bir yıl içinde ödenecek tutarların 372 Kıdem Tazminatı Hesabı’na, bir yıldan uzun vadeli ödemelerin ise 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’na kaydedilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Karakeçili Belediyesi’nin 31/12/2024 tarihli bilançosu incelendiğinde, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nda 158.843,55 TL bakiye bulunduğu, ancak 372 Kıdem Tazminatı Hesabı’nda herhangi bir bakiye bulunmadığı gözlemlenmiştir. Mevzuat gereği, faaliyet dönemi içinde ödenecek kıdem tazminatları için 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nın kullanılması zorunludur. Belediye yönetimi, emekli olacak personelin kıdem tazminatının belirtilen usul ve esaslara göre ödeneceğini belirtmiştir.

Sonuç olarak, mali tabloların doğru bilgi sunabilmesi için, bir yıl içinde ödenecek kıdem tazminatı karşılıklarının 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabı’nda izlenmesi ve bu ödemelere ilişkin kayıtların bu hesaba borç kaydedilmesi gerekmektedir.

BULGU: Kısa Vadeli Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının Kullanılmaması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyede çalışan işçilere yapılan kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin olarak 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının kullanılmadığı tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına ilişkin “Hesabın niteliği” başlıklı 281’inci maddesinde; bu hesabın belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılan ve faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının izlenmesi kullanılacağı, “Hesabın işleyişi” başlıklı 282’nci maddesinde ise; vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının 372 Kıdem Tazminatı Hesabına alacak, 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Diğer taraftan, aynı maddede ödenen tazminatların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabına borç, ödemenin şekillerine göre ilgili hesaplara alacak; aynı zamanda 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği hususu hüküm altına alınmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, Belediyenin işçilere ödeyeceği kıdem tazminatları için karşılık ayırması, ayrılan karşılıklardan faaliyet dönemi içerisinde ödeneceği öngörülen tutarların 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında, diğer taraftan bir yıldan daha uzun vadede ödeneceği öngörülen kıdem tazminatı tutarlarının ise 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmesi gerekmektedir.

Karakeçili Belediyesi’nin 31/12/2024 bilançosunun incelenmesi neticesinde; 472 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabının 158.843,55.-TL kalan verdiği, ancak 372 Kıdem Tazminatı Hesabının ise kalan vermediği görülmüştür. Oysaki, anılan mevzuat hükmü uyarınca, faaliyet dönemi içinde ödeneceği öngörülen kıdem tazminatları karşılıklarının belirlenecek esaslar çerçevesinde ayrılarak 372 Kıdem Tazminatı Karşılıkları Hesabının kullanılması zorunludur.

Belediye cevabında; Belediyeden emekli olacak personelin kıdem tazminatının belirtilen usul ve esaslara göre yapılacağı ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; yukarıda yer alan hüküm çerçevesinde, mali tabloların doğru bilgi sunmasını sağlamak amacıyla vadeleri bir yılın altına düşen ve faaliyet dönemi içerisinde ödenmesi öngörülen kıdem tazminatı karşılığı tutarlarının, 372 Kıdem Tazminatı Karşılığı Hesabında izlenmesi ve kıdem tazminatı ödemelerine ilişkin kayıtların da söz konusu hesaba borç kaydı yapılmak suretiyle muhasebeleştirilmesi sağlanmalıdır.