ÖZET: İdarenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile ilgili yapılan incelemelerde, belediyenin ortak olduğu şirketlerdeki toplam sermaye tutarının, 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabı ile uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181 ve 182’nci maddeleri, bu sermaye tutarlarının ve ilgili kâr-zarar durumlarının doğru bir şekilde izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Ancak, yapılan denetim sonucunda, idarenin iki şirkete yaptığı 40.000,00 TL’lik nakdi sermaye transferinin, mali tablolarda yalnızca 28.844,59 TL olarak kaydedildiği görülmüştür.

Bu durum, idarenin iştirak ettiği şirketlerin Ticaret Sicil Gazetesi’nde ilan edilen sermaye toplamı ile mali tablolardaki kayıtlı tutar arasında bir tutarsızlık oluşturmuştur. İdare, bu uyumsuzluğun enflasyon düzeltme kayıtlarının hatalı yapılmasından kaynaklandığını kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, idarenin sermaye transferleri ile iştiraklerin bilançolarındaki sermaye tutarlarının uyumlu hale getirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

BULGU: İdarenin Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında Kayıtlı Tutar İle İlgili Şirketlerin Kayıtlı Sermaye Tutarının Uyumsuz Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediyenin ortağı olduğu şirketlerde bulunan toplam sermaye tutarı ile 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının uyumlu olmadığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 181’inci maddesinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara nakden veya ayni olarak verilen sermaye tutarları ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kâr ve zarar ile bütçeye iade olunan sermayelerin 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izleneceği belirtilmiştir.

Aynı Yönetmelik’in 182’nci maddesinde; mal ve hizmet üreten kuruluşlara gerek nominal gerekse ayni sermaye transferi şeklindeki iştiraklerin, gerçeğe uygun değerleri ile 241 No.lu Hesaba kaydedileceği belirtilmiş, bu hesapta kayıtlı tutarların ilgili mal ve hizmet üreten kuruluşların öz kaynak hesaplarında karşılık olarak yer alan tutarlarla eşit olması gerektiği ifade edilmiştir.

Dolayısıyla İdarenin şirketlere yaptığı sermaye aktarımlarının tamamının 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi, bu hesapta yer alan tutarlar ile ilgili şirket öz kaynak hesaplarının tutarlı olması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, İdarenin sermayesinin tamamı kendisine ait olan iki Şirkete toplam 40.000,00 TL tutarında nakdi sermaye transferi yaptığı fakat mali tablolarda 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında 28.844,59 TL tutarın yer aldığı, dolayısıyla İdarenin sermayesine iştirak ettiği şirketlerin Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş sermaye toplamı ile mali tablolardaki 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıtlı tutarın uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin sermayesine iştirak ettiği şirketlerin Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edilmiş sermaye toplamı ile mali tablolardaki 241-Mal ve Hizmet Üreten Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabına kayıtlı tutarı arasındaki uyumsuzluğa sebep olan farkın enflasyon düzeltme kayıtlarının hatalı yapılmasından kaynaklandığı belirtilmiş ve bu uyumsuzluğun giderilmesi için gerekli işlemlerin tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin iştiraklerine yaptığı toplam sermaye transferi ile iştiraklerin bilançolarında izlediği sermaye tutarlarının uyumlu hale getirilmesi gerekmektedir.