ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nın bilanço bakiyelerinin sıfır çıkmasına neden olan bir durumu ortaya koymuştur. Bu hesaplarda izlenen vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintileri, ay sonlarında ve 31 Aralık 2024 tarihinde 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılmıştır. Bu durum, mali tabloların hatalı bir şekilde düzenlenmesine yol açarak, yılsonu bilançosunda 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı’nın 783.782,67 TL ve 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı’nın 1.424.000,10 TL eksik gösterilmesine sebep olmuştur.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde belirtilen düzenlemelere göre, bu hesaplar, kamu idarelerinin vergi ve sosyal güvenlik yükümlülüklerini izlemek amacıyla kullanılmaktadır. Ancak yapılan incelemeler sonucunda, bu hesapların vadesi geçmemiş tutarlarının 368 Hesabına aktarılması uygulamasının hatalı olduğu tespit edilmiştir. İdare, bu durumu kabul ederek, vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin gelecekte 368 Hesabına aktarılmaması yönünde gerekli önlemleri alacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, ilgili hesapların doğru bir şekilde yönetilmesi ve vadesi geçmemiş tutarların uygun hesaplarda izlenmesi, mali tabloların güvenilirliğini artıracaktır. Bu bağlamda, yapılan hataların tekrarlanmaması için gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı İle Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabının Bilançoda Bakiye Vermemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenen vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintilerine ilişkin tutarların ay sonlarında ve son olarak 31 Aralık 2024 tarihinde 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılması nedeniyle gerek 2024 yılı içinde ay sonlarında gerekse 2024 yılı dönem sonunda mali tablolarda ilgili hesapların bakiye vermediği görülmüştür.

360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ve 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesaplarının niteliğine ilişkin sırasıyla Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 269 ve 271’inci maddelerinde, mevzuatları gereği kamu idarelerince sorumlu veya mükellef sıfatıyla vergi dairesine ödenmesi gereken vergiler, resim, harç ve benzeri borç tutarlarının izlenmesi için, sosyal güvenlik mevzuatı hükümlerine göre sosyal güvenlik kurumları adına nakden veya mahsuben tahsil edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabının niteliğini düzenleyen 278’inci maddesine göre bu hesap, kanuni süresi içerisinde ödenmeyen vergi ve diğer yükümlülükler ile ertelenen veya taksitlendirilen vergi ve diğer yükümlülüklerin erteleme veya taksitlendirme vadesinin bir yılı aşmayan kısımlarının izlenmesi için kullanılması gerekmektedir.

Yapılan incelemede, 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı ile 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabında izlenen vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintilerine ilişkin tutarların ay sonlarında ve son olarak 31 Aralık 2024 tarihinde 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılması nedeniyle gerek 2024 yılı içinde ay sonlarında gerekse 2024 yılı dönem sonunda mali tablolarda ilgili hesapların bakiye vermediği tespit edilmiştir.

Yapılan bu hatalı muhasebe kaydı sonucunda, yılsonu Bilançosunda 360-Ödenecek Vergi ve Fonlar Hesabı 783.782,67 TL, 361-Ödenecek Sosyal Güvenlik Kesintileri Hesabı 1.424.000,10 TL eksik gösterilmek suretiyle hataya neden olunmuştur.

Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin ay sonları ve dönem sonunda 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılması uygulamasına son verilmek suretiyle işlem tesis edileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, ödemesi yapılacak vadesi geçmemiş vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin ay sonları ve dönem sonunda 368-Vadesi Geçmiş Ertelenmiş veya Taksitlendirilmiş Vergi ve Diğer Yükümlülükler Hesabına aktarılmaması gerekmektedir.