|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinde, kamu hizmetlerinin yürütülmesinde memurlar yerine şirket işçilerinin istihdam edildiğini ortaya koymuştur. Zabıta Müdürlüğü’nde bir işçi büro personeli olarak, İtfaiye Müdürlüğü’nde ise dört işçi itfaiye personeli olarak görev yapmaktadır. Anayasa’nın 128. maddesi ve 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu, kamu hizmetlerinin asli ve sürekli görevlerinin memurlar tarafından yürütülmesini zorunlu kılmaktadır.
Zabıta ve İtfaiye teşkilatları, kendi yönetmeliklerine göre mesleğe kabul, atama ve görevde yükselme süreçlerini düzenlemektedir. Bu bağlamda, belediye şirketinde çalışan işçilerin bu birimlerde görev alması mevzuata aykırıdır. İlgili yönetmelikler, bu hizmetlerin kamu görevlileri tarafından sürdürülmesini öngörmektedir. Anayasa Mahkemesi’nin kararları da, itfaiye hizmetinin kamu görevlileri eliyle yürütülmesinin zorunlu olduğunu vurgulamaktadır. Denetim sonucunda, belediye idaresi, zabıta ve itfaiye birimlerinde görev yapan işçilerin görevlerine son verileceğini ve bu hizmetlerin memurlar aracılığıyla yürütülmesi için gereken önlemlerin alınacağını bildirmiştir. Bu durum, kamu hizmetlerinin etkin ve yasal bir çerçevede yürütülmesi açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Memurlar Eliyle Yürütülmesi Gereken Hizmetlerin Bir Kısmının Şirket İşçileri Vasıtasıyla Yürütülmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin şirketinden istihdam edilen bir işçinin Zabıta Müdürlüğünde büro personeli olarak, dört işçinin de İtfaiye Müdürlüğünde itfaiye personeli olarak görevlendirildiği anlaşılmıştır.
Anayasanın 128’inci maddesinde, Devlet Kamu İktisadi Teşebbüsleri ve diğer kamu tüzel kişilerinin genel idare esaslarına göre yürütmekle yükümlü oldukları kamu hizmetlerinin gerektirdiği asli ve sürekli görevlerin memurlar ve diğer kamu görevlileri eliyle yürütüleceği belirtilmiştir.
Ayrıca 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 4 ve 33’üncü maddelerinde süreklilik arz eden görevlerin memurlar eliyle yürütüleceği ve kadrosuz memur çalıştırılamayacağı hükmü amirdir.
Zabıta teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları, görevde yükselmeleri gibi hususlar 11.04.2007 tarihli ve 26490 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye Zabıta Yönetmeliği’nde, İtfaiye teşkilatında görev yapanların mesleğe kabulü, atamaları gibi hususlar da 21.10.2006 tarihli ve 26326 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Belediye İtfaiye Yönetmeliği’nde düzenlenmiştir.
Zabıta teşkilatının amacı ve mevzuatta belirtilen görevleri dikkate alındığında, kamu güvenliğine katkı sağlamak gibi bir vazifesinin bulunduğu, bu nedenle idari kolluk görev ve yetkisi olduğu da görülmektedir. Zabıta teşkilatında olduğu gibi atama, mesleğe kabul, görevde yükselme gibi hususların ayrıca yönetmelikle düzenlendiği itfaiye hizmetlerinde de bu durum aynen geçerli olup belediye şirketinde istihdam edilen işçilerin fiilen zabıta ve itfaiye personeli olarak görev yapmalarının mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmektedir.
Zabıta ve İtfaiye biriminde kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, asli görevi olan bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmelidir.
Bu hususta; 11.09.2019 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 2019/27 Esas, 2019/56 Karar Sayılı ve 26/06/2019 tarihli Anayasa Mahkemesi Kararı’nda da; “… genel idare esaslarına göre yürütülmesi gereken asli ve sürekli bir görev niteliği taşıyan itfaiye hizmetinin Anayasa’nın 128. Maddesi uyarınca kamu görevlileri eliyle yürütülmesi zorunlu olup devletin söz konusu görevi ifa ederken anılan kamu hizmetini kamu görevlisi olmayan kişilere gördürmesine yol açacak düzenleme yapılabilmesi mümkün değildir.” denilmektedir.
Yapılan incelemede, şirket kadrosunda bulunan işçilerin zabıta ve itfaiye personeli olarak görev yaptığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve bulguda bahsi geçen işçilerin itfaiye ve zabıta birimlerindeki görevlerine son verileceği ve memurlar vasıtasıyla yürütülmesi gereken hizmetlerde işçi personel çalıştırılmaması için gerekli hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, memurlar eliyle yürütülmesi gereken kamu hizmetlerinde, şirket personeli istihdamının sona erdirilmesi, zabıta ve itfaiye biriminde kendi yönetmelikleri gereğince mesleğe kabul edilen, asli görevi olan bu hizmetleri sürekli olarak yürütmekle görevlendirilen personel istihdam edilmelidir.