|
ÖZET: Gecikme zamlarının idarenin mali tablolarında uygun şekilde izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri doğrultusunda, henüz tahsil edilmemiş gecikme zamlarının ilgili olduğu yılın mali tablolarında yer almadığı belirlenmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5. maddesi, kamu idarelerinin faaliyetlerinin belirli dönemlerde raporlanması gerektiğini vurgularken, 16. madde ise kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağını ifade etmektedir.
İncelemeler, idare alacaklarına ilişkin gecikme zamlarının, mükellef bazında günlük olarak hesaplandığını ancak bu hesaplamaların hangi mali yıla ait olduğunun göz önünde bulundurulmadığını göstermektedir. Sonuç olarak, gecikme zamlarının tahakkuk kayıtlarının yapılmaması, “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 2024 yılı dönem sonu itibarıyla olduğundan daha düşük görünmesine yol açmıştır. Denetim bulgusu üzerine, idare, gecikme zamlarının tahakkuk kayıtlarının ilgili dönemlerde yapılacağını ve bu şekilde mali tablolarda izlenmelerinin sağlanacağını belirtmiştir. Yıllar itibarıyla hesaplanan gecikme zamlarının, ilgili dönem sonunda gelir hesapları aracılığıyla öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve alacak hesabının kapatılması suretiyle tahsil edilmesi gerektiği ifade edilmiştir. |
BULGU: Gecikme Zamlarının İdarenin Mali Tablolarında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde tatbik olunan ve henüz tahsilatı gerçekleşmemiş gecikme zamlarının ilgili olduğu yılın mali tablolarında izlenmediği tespit edilmiştir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin 5’inci maddesinde; “Dönemsellik” kavramı, kamu idarelerinin faaliyetlerinin, belirli dönemlerde raporlanacağı ve her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanacağı şeklinde ifade edilmiştir. Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde ise, kamu hesaplarının mali yıl esasına göre tutulacağı, kamu gelir ve giderlerinin tahakkuk ettirildikleri mali yılın hesaplarında gösterileceği belirtilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 88’inci maddesinde 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabında kayıtlı alacaklar için tahakkuk ettirilen faiz tutarlarının bu hesaba borç, 600 Gelirler Hesabına alacak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Buna göre, her dönemin faaliyet sonuçlarının diğer dönemlerden bağımsız olarak saptanabilmesi için, gelirlerin ilgili olduğu mali yıl içerisinde tahakkuk ettirilmesi ve mali tablolarda izlenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdare alacaklarına ilişkin olarak, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde, mükellef bazında günlük gecikme zammı hesaplandığı, hesaplanan tutarın hangi mali yıla ilişkin olduğu dikkate alınmaksızın, ödemenin yapıldığı mali yıl içerisinde tahakkuk ettirildiği anlaşılmıştır. Gecikme zamlarının ilgili olduğu dönemlerde tahakkuk kayıtlarının yapılmaması “Faaliyet Alacakları” hesap grubunun 2024 yılı dönem sonu itibarıyla olması gerekenden daha düşük görünmesine neden olmuştur.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve gecikme zamlarının tahakkuk kayıtlarının ilgili olduğu dönemde yapılmak suretiyle söz konusu gecikme zamlarının İdarenin mali tablolarında izlenmelerinin sağlanacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, yıllar itibari ile hesaplanan gecikme zammının ilgili olduğu dönem sonunda gelir hesapları aracılığı ile öz kaynaklar arasında gösterilmesi ve bu şekilde alacağa bağlanan gecikme zammı tutarlarının ödeme döneminde ilgili alacak hesabının kapatılması suretiyle tahsil edilmesi gerekmektedir.