|
ÖZET: Tahakkuk eden bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranlarının düşük seviyelerde kalması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun 38. maddesi gereği, belediyenin gelir ve alacaklarının takibi ve tahsilatı, belediye başkanının sorumluluğundadır. Ayrıca, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 38. maddesi, kamu gelirlerinin zamanında ve eksiksiz toplanmasından yetkili ve görevli kişilerin sorumlu olduğunu vurgulamaktadır. Bu kapsamda, yapılan incelemeler sonucunda bazı vergiler ile taşınmaz kira ve su gelirlerinde tahsilat oranlarının oldukça düşük olduğu gözlemlenmiştir.
Özellikle bina vergisi, arsa vergisi ve su hizmetlerine ilişkin gelirlerde tahsilat oranları %51,42, %53,85 ve %42,42 gibi seviyelerde kalmıştır. Taşınmaz kira gelirinde ise bu oran %27 olarak belirlenmiştir. Bu durum, gelirlerin etkin bir şekilde toplanamadığını göstermektedir. Denetim bulguları üzerine, ilgili idare tahakkuk eden gelirlerin tahsilat oranlarını artırmak amacıyla gerekli adımları atacağını belirtmiştir. Sonuç olarak, ilgili birimlerin tahsilat oranlarını yükseltmek için etkin çalışmalar yürütmesi gerektiği değerlendirilmektedir. Bu süreç, belediyenin mali sürdürülebilirliği açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Tahakkuk Eden Bazı Gelir Kalemlerinin Tahsilat Oranının Düşük Düzeylerde Kalması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Tahakkuk eden bazı gelir kalemlerinin tahsilat oranının düşük düzeyde kaldığı görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediye başkanının görev ve yetkileri” başlıklı 38’inci maddesine göre belediyenin gelir ve alacaklarını takip ve tahsil etme görevi belediye başkanına verilmiş ve bu konuda belediye başkanı asli sorumlu kılınmıştır.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde, kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu ifade edilmektedir.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinde ise muhasebe yetkilisine gelirlerin ve alacakların tahsili görevi verilmiştir.
Yapılan incelemede, aşağıdaki tablodan görüleceği üzere bazı vergiler ile taşınmaz kira ve su gelirleri tahsilat oranının düşük düzeyde kaldığı görülmüştür.
Tablo 15: 2024 Yılı Bazı Gelir Kalemleri Tahakkuk ve Tahsilat Oranları
| Nev’i | (2023 Yılından Devreden ve 2024 Yılı Tahakkuku) Toplam Tahakkuk |
2024 Yılı Net Tahsilatı | Gelecek Yıla Devreden Tahakkuk |
Tahakkuk Tahsilat Oranı (%) |
| Bina Vergisi | 4.666.836,95 | 2.399.497,50 | 2.267.339,45 | 51,42 |
| Arsa Vergisi | 1.504.704,10 | 810.225,73 | 693.704,32 | 53,85 |
| Arazi Vergisi | 159.653,92 | 69.680,21 | 90.039,66 | 43,64 |
| İlan Reklam Vergisi | 514.946,02 | 68.680,21 | 446.265,81 | 13,34 |
| Konut ve İşyerlerine Ait ÇTV |
1.996.206,67 | 899.957,65 | 1.066.249,02 | 45,08 |
| Su Hizmetlerine İlişkin Gelirler | 7.214.226,40 | 3.060.096,26 | 4.154.130,14 | 42,42 |
| Taşınmaz Kira Geliri | 1.212.097,10 | 327.207,98 | 884.889,12 | 27,00 |
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve tahakkuk eden gelirlerin tahsilat oranının artırılması için gerekli çalışmaların yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin ilgili birimleri tarafından söz konusu gelir kalemlerine ait tahsilat oranlarının artırılması için gerekli çalışmaların yapılmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.