|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına ilişkin katılma paylarının mevzuata uygun bir şekilde hesaplanmadığını ortaya koymuştur. 5393 sayılı Belediye Kanunu, belediyelere su ve kanalizasyon hizmetlerini sağlama yükümlülüğü getirirken, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu da bu hizmetlerden faydalanan gayrimenkul sahiplerinden katılma payı alınmasını zorunlu kılmaktadır. Bu bağlamda, yeni tesislerin inşası veya mevcut tesislerin iyileştirilmesi durumunda, ilgili payların tahsil edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemelerde, belediyenin 2024 yılı ve önceki yıllara ait su ve kanalizasyon tesisleri için harcamalar yaptığı, ancak bu harcamalara ilişkin katılma paylarının tahakkuk ve tahsilat işlemlerinin gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. İdare, denetim bulgularına yanıt vererek, gerekli işlemlerin başlatılacağını belirtmiştir. Bu durum, yasal düzenlemelerin uygulanması ve kamu kaynaklarının etkin bir şekilde kullanılması açısından önem taşımaktadır. Sonuç olarak, ilgili mevzuat çerçevesinde katılma paylarının tahsil edilmesi, belediyenin su ve kanalizasyon hizmetleri için yapılan harcamaların karşılanması açısından hukuki bir zorunluluk olarak öne çıkmaktadır. Bu nedenle, belirlenen usul ve esaslar doğrultusunda gerekli adımların atılması büyük önem arz etmektedir. |
BULGU: Kanalizasyon ve Su Tesisleri Harcamalarına Katılma Paylarının Tarh ve Tahakkuk Ettirilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Kanalizasyon ve su tesisleri harcamalarına ilişkin katılma paylarının mevzuata uygun olarak hesaplanıp tahakkuk ettirilmediği görülmüştür.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyenin görev ve sorumlulukları” başlıklı 14’üncü maddesi ile belediye sınırları içindeki su ve kanalizasyon hizmetlerinin yapılması veya yaptırılması görevi belediyelere verilmiştir.
Bununla birlikte, 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun 87’nci maddesinde yeni kanalizasyon tesisi yapılması veya mevcut tesislerin sıhhi ve fenni şartlara göre ıslah edilmesi şeklinde kanalizasyon tesisi yapılması halinde, bunlardan faydalanan gayrimenkul sahiplerinden “kanalizasyon harcamalarına katılma payı” alınacağı, 88’inci maddesinde de yeni içme suyu şebeke tesisleri yapılması veya mevcut şebeke tesislerinin tevsii ve ıslahı şeklinde su tesisi yapılması halinde, dağıtımın yapıldığı saha dâhilindeki gayrimenkullerin sahiplerinden “su tesisleri harcamalarına katılma payı” alınacağı hüküm altına alınmıştır.
Buna göre, yukarıda yer verilen şekillerde kanalizasyon ve su tesisi yapılması (Mevcut tesislerin ıslahı da bu kapsamdadır) halinde, Kanunda belirlenen kişilerden katılma payı alınması gerekmektedir. Bu payların nasıl hesaplanacağı mezkûr Kanun’un 89’uncu maddesinde açıklamış olup, payların tutarının yukarıda belirtilen hizmetler için yapılan giderlerin tamamından oluşacağı belirtilmiştir. Aynı Kanun’un 90’ıncı maddesinde söz konusu payların tahakkuk şekline ilişkin düzenlemeler yapılarak, payların gayrimenkul sahipleri arasında nasıl dağıtılacağı belirlenmiş, 91’inci maddesinde payların ne zaman tahakkuk edeceği, 92’nci maddesinde payların ilanının şekli ve zamanı, 93’üncü maddesinde de payların nasıl tahsil edileceği açıkça belirlenmiş bulunmaktadır. Söz konusu Kanunun 94’üncü maddesinde de harcamalara katılma paylarına ilişkin usul ve esasların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği hükme bağlanmıştır. Bu hükme uygun olarak, söz konusu yönetmelik 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanun’un Harcamalara Katılma Payları ile İlgili Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmelik adıyla Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Bu Yönetmelik’te harcama katılma paylarının hesaplanmasına, tahakkukuna, tahsiline ve tebliğine ilişkin ayrıntılı düzenlemeler mevcuttur.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre, İdarenin 5393 sayılı Kanun kapsamında yürütmekte olduğu su ve kanalizasyon hizmetleri için 2464 sayılı Kanun’da açıklanan su ve kanalizasyon tesislerine ilişkin harcamaların, yine aynı Kanun’da belirlenen usul ve esaslar dâhilinde ilgililerden tahsil edilmesi hukuki açıdan zorunluluk arz etmektedir.
Yapılan incelemede, İdarece 2024 yılı ve önceki yıllarda su ve kanalizasyon tesislerinin yapımı ve bunların ıslahına ilişkin harcamalar yapıldığı, ancak bu harcamalara ilişkin katılma paylarının tahakkuk ve tahsiline ilişkin gerekli çalışmaların yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediye tarafından su ve kanalizasyon tesislerinin yapımı ve ıslahı karşılığında yapılan harcamalar için alınması gereken katılım paylarının tahakkuk ve tahsiline ilişkin gerekli işlemlerin başlatılacağı ifade edilmiştir.
Bu itibarla, İdarece yasal düzenlemelerin yerine getirilmesini ve kamu kaynaklarının etkin, verimli ve hukuka uygun olarak kullanılmasını teminen, söz konusu harcamalara ilişkin katılma paylarının tahsili için mevzuatta belirlenen usul ve esaslar dâhilinde gerekli çalışmalara başlanması gerekmektedir.