|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesinin yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabında eksik kayıtlar bulunduğunu ortaya koymuştur. Belediye mülkiyetinde yer alan yollar, köprüler, elektrik ve telefon hatları, otoparklar ve yeşil alanlar gibi varlıkların tamamı, 251 no.lu Hesapta kaydedilmemiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların izlenmesi ve muhasebeleştirilmesi gerektiğini belirtmektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her yıl yayımlanan hesap planında, bu varlıkların ayrıntılı kodlarla takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, belediyenin mülkiyetinde bulunan birçok varlığın envanter işlemlerinin gerçekleştirilmediği ve yalnızca “duraklar” için kayıt yapıldığı tespit edilmiştir. Bu durum, mali tabloların güvenilirliğini olumsuz etkilemekte ve eksik bilgi sunmaktadır. Sonuç olarak, yeraltı ve yerüstü düzenlerine ait varlıkların mevzuata uygun bir şekilde kaydedilmesi ve mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılması gerekmektedir. Bu, belediyenin mali durumunun şeffaflığı ve doğruluğu açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına Eksik Kayıt Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye mülkiyetinde 2024 yılsonu itibarıyla, yollar, köprüler, elektrik ve telefon hatları, otoparklar, yeşil alanlar ve benzeri gibi varlıklar olmasına rağmen, bunların tamamının 251 Yeraltı ve Yerüstü Düzenleri Hesabına kaydedilmediği görülmüştür.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “Hesabın niteliği” başlıklı 190’ıncı maddesinde; “Yeraltı ve yerüstü düzenleri hesabı, herhangi bir işin gerçekleşmesini sağlamak veya kolaylaştırmak için, yeraltında veya yerüstünde inşa edilmiş her türlü yol, köprü, baraj, tünel, bölme, sarnıç, iskele, hark ve benzeri yapılar ile bunların eklenti ve bütünleyici parçalarının ve bunlardan tahsise konu edilenlerin izlenmesi için kullanılır.” denilmektedir.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından her sene yayımlanan Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planında “yer altı ve yer üstü düzenleri”ne ayrıntılı kodlar itibariyle yer verilmiştir. Buna göre yol, otopark, yeşil alan, köprü, enerji nakil hatları ve benzeri yapılar 251 no.lu Hesapta takip edilmesi gereken taşınmaz varlıklardır.
Bununla birlikte, 02.10.2006 tarihli ve 26307 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan 13.09.2006 tarihli ve 2006/10970 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe konulan ve 01.01.2006 tarihinden geçerli olmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe giren Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e göre kamu kurumları kendilerinin mülkiyetinde, kendilerine tahsis edilen ve başka kurumlara tahsis ettikleri taşınmazları muhasebe yönetmeliklerinde yer alan kodlara göre kaydetmek zorundadırlar. Ancak bu kayıt işlemlerinden önce kurumların kapsamdaki taşınmazlar ile ilgili olarak detaylı bir envanter çalışması yapmaları ve Yönetmelik eki formları bu envanter çalışmaları sonucunda doldurmaları gerekmektedir.
Yapılan incelemede; Belediyenin mülkiyetinde veya kullanımında yollar, köprüler, elektrik ve telefon hatları, otoparklar, yeşil alanlar ve benzeri gibi varlıkların bulunduğu halde, bunlara ilişkin envanter işlemlerinin ve muhasebe kayıtlarının yapılmadığı, 251 no.lu Hesapta sadece “duraklar”ın izlendiği tespit edilmiştir. Dolayısıyla mali tablolarda taşınmaz hesap kayıtları 251 no.lu Hesapta kayıtlı olması gereken tüm varlıkları içermemektedir.
Belediyeye ait yeraltı ve yerüstü düzeni mahiyetinde bulunan yapıların mevzuat hükümleri gereğince 251 no.lu Hesapta takip edilmemesi mali tabloların doğru ve güvenilir bilgi sunmasına engel teşkil etmektedir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’e uygun şekilde yeraltı ve yerüstü düzenlerinin envanter işlemlerinin tamamlanarak, muhasebe kayıtlarına alınması ve mali tablolara tam ve doğru şekilde yansıtılması gerekmektedir.