ÖZET: Alınan depozito ve teminatların yanlış hesap altında muhasebeleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, bu tutarları 340-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 333-Emanetler Hesabı altında kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257. maddesi, bu tür işlemlerin doğru hesapta izlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Depozito ve teminatlar, geçici olarak alınan ve belirli koşullarda iade edilebilecek veya gelir kaydedilebilecek tutarlar olarak tanımlanmaktadır.

Yanlış muhasebeleştirme, mali tabloların doğruluğunu ve şeffaflığını olumsuz etkileyerek, belediyenin mali durumunu yanıltıcı hale getirmektedir. Yönetmelik, 333-Emanetler Hesabı’nın yalnızca belirli bir süre saklanarak iade edilmesi gereken tutarların takibi için kullanılabileceğini vurgulamaktadır. Bu nedenle, alınan depozito ve teminatların doğru hesaplarda izlenmesi büyük önem taşımaktadır.

Kamu İdaresi, bu bulguya ilişkin gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Belediyenin muhasebe kayıtlarının, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ile Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde güncellenmesi, benzer muhasebeleştirme hatalarının önlenmesi açısından kritik bir adım olacaktır.

BULGU: Alınan Depozito ve Teminatların İlgili Olduğu Hesaba Kayıt Edilmemesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Belediye tarafından alınan depozito ve teminatların, 340-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 333-Emanetler Hesabı altında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257’nci maddesine göre, belediyeler tarafından alınan depozito ve teminatların 340-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı altında izlenmesi gerekmektedir. Yönetmelikte, bu hesapta takip edilmesi gereken işlemler; geçici olarak alınan ve belirli bir süre sonra iade edilmesi gereken veya gelir kaydedilecek depozito ve teminatları kapsamaktadır. Alınan depozito ve teminatların borç kaydedilmesi, iade edilmesi veya belirli şartlarda gelir olarak kaydedilmesi gerekmektedir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 260’ıncı maddesi, 333-Emanetler Hesabının yalnızca belirli bir süre saklanıp hak sahiplerine iade edilmesi gereken tutarların takibi amacıyla kullanılabileceğini belirtmektedir. Yönetmelik, bu hesapta yalnızca geçici olarak elde tutulan ve belirli bir süre sonra ödenmesi gereken tutarların izlenmesi gerektiğini hüküm altına almaktadır.

Belediye tarafından su aboneliği kapsamında alınan depozito tutarlarının 340-Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı yerine 333-Emanetler Hesabı altında muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir. Bu uygulama, muhasebe kayıtlarının gerçeği yansıtmamasına neden olmakta, mali tabloların doğruluğunu ve şeffaflığını olumsuz etkilemektedir. Depozito ve teminatlar, belirli şartlar sağlandığında gelir kaydedilebilecek veya hak sahiplerine iade edilebilecek tutarlardır. Bu nedenle, mevzuata uygun hesaplarda izlenmesi zorunludur.

Kamu İdaresi bulgu konusu hususa katılmış olup gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir.

Belediyenin muhasebe kayıtları Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği çerçevesinde güncellenerek, bu tür muhasebeleştirme hatalarının önüne geçilmelidir.