|
ÖZET: Vadesi geçmiş alacakların yasal takibinin etkin bir şekilde yapılmadığı, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirtilmiştir. Büyükşehir olmayan ilçe belediyeleri kapsamında yer alan idare, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’na göre üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili bir şekilde yönetilmesinden sorumlu olduğunu göz ardı etmiştir. Bu bağlamda, üst yöneticilerin mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla bu sorumlulukları yerine getirmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
Denetim sonucunda, idarenin toplam 363.408,88 TL tutarındaki vadesi geçmiş alacakları için gerekli takip ve tahsilat işlemlerini gerçekleştirmediği tespit edilmiştir. Farklı mevzuatlara tabi olan bu gelir unsurlarının zamanaşımı süreleri dikkate alınmadan yapılan işlemler, borçların eksik tahsil edilmesine yol açabilir. Kamu idaresi, bulguya dair gerekli adımları atacağını belirtmiş olsa da, ilgili müdürlükler arasında koordinasyon sağlanarak hukuki takibatın başlatılması ve tahsilat süreçlerinin hızlandırılması önem arz etmektedir. |
BULGU: Vadesi Geçmiş Alacakların Yasal Takiplerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin vadesi geçmiş alacaklarına ilişkin yasal takiplerin etkin bir şekilde yerine getirilmediği görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Üst yöneticiler” başlıklı 11’inci maddesinde; üst yöneticilerin, sorumlulukları altındaki kaynakların etkili, ekonomik ve verimli şekilde elde edilmesini ve kullanılmasını sağlamaktan, malî yönetim ve kontrol sisteminin işleyişinin gözetilmesi, izlenmesi ve kanunlar ile Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinde belirtilen görev ve sorumlulukların yerine getirilmesinden mahalli idarelerde meclislerine karşı sorumlu oldukları ifade edilmiştir. Yine üst yöneticilerin bu sorumluluğun gereklerini harcama yetkilileri, mali hizmetler birimi ve iç denetçiler aracılığıyla yerine getirecekleri belirtilmiştir.
Aynı Kanun’un “Gelirlerin toplanması sorumluluğu” başlıklı 38’inci maddesinde; kamu gelirlerinin tarh, tahakkuk, tahsiliyle yetkili ve görevli olanların, ilgili kanunlarda öngörülen tarh, tahakkuk ve tahsil işlemlerinin zamanında ve eksiksiz olarak yapılmasından sorumlu olduğu hüküm altına alınmıştır. Yine Kanun’un “Mali hizmetler birimi” başlıklı 60’ıncı maddesinin (e) bendinde de ilgili mevzuatı çerçevesinde idare gelirlerini tahakkuk ettirmek, gelir ve alacaklarının takip ve tahsil işlemlerini yürütmek mali hizmetler biriminin görevleri arasında sayılmıştır.
Yapılan incelemede; İdare tarafından, muhtelif zamanlarda ortaya çıkan çeşitli gelirlerden oluşan toplam 363.408,88 TL tutarındaki vadesi geçmiş alacağa ilişkin gerekli takip ve tahsilatın sağlanmadığı görülmüştür.
Yukarıda sayılan gelir unsurlarından her birinin farklı mevzuata tabi olduğu, bunlar için farklı zamanaşımı süreleri öngörüldüğü gözden kaçırılmamalıdır. Zamanaşımına uğramış bir borcun eksik borç haline dönüşeceği dolayısıyla borçlunun sadece kendi isteğiyle borcunu ifa ettiği zaman borcun tahsil edilebileceği unutulmamalıdır.
Kamu İdaresi bulgu konusu hususa iştirak etmiş olup bulgu konusu hususların yerine getirileceğini ifade etmiştir.
Sonuç olarak, yukarıdaki bilgiler çerçevesinde ilgili müdürlükler arasında gerekli koordinasyon sağlanarak hukuki takibat başlatılmayan vadesi geçmiş alacaklar için zamanaşımı süreleri de dikkate alınarak tahsilat ve takip süreçlerinin hızlandırılması gerekmektedir.