|
ÖZET: Kalkınma Ajanslarına ait payların, kamu idareleri payları hesabında izlenmediği tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin muhasebe kayıtlarında bu payların 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında yer almadığı görülmüştür. 5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19. maddesi, ajanslara belediyelerin önceki yıl bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranla pay aktarılmasını öngörmektedir. Cumhurbaşkanı, bu oranı yarıya kadar indirme veya artırma yetkisine sahiptir.
703 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle, Bakanlar Kurulu ibaresi Cumhurbaşkanı olarak güncellenmiştir. 2011/2168 sayılı karar ile, kalkınma ajanslarına aktarılacak pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276. maddesi, bu payların bütçe geliri olarak izlenmesi gerektiğini ifade etmektedir. Ayrıca, 277. maddede, tahsil edilen tutarların muhasebe kayıtlarına nasıl yansıtılacağına dair düzenlemeler yer almaktadır. İdare, denetim bulgularına ilişkin yazılı cevabında, belirtilen hususların yerine getirileceğini taahhüt etmiştir. 2024 yılı için Kalkınma Ajansları adına 80.964,37 TL’nin 830-Bütçe Giderleri Hesabında kayıtlı olduğu, ancak aynı zamanda 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında da izlenmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajanslarına Ait Payların Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdare tarafından muhasebe kayıtlarında Kalkınma Ajansları paylarının, 363-Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Hizmetlerine İlişkin Kanun’un 19’uncu maddesinde, ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Cumhurbaşkanı’nın belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye ya da Kanunda belirlenen oranına kadar yükseltmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. 2.7.2018 tarihli 703 sayılı KHK’nin 75 inci maddesiyle; bu maddede yer alan ve “Bakanlar Kurulu” ibaresi “Cumhurbaşkanı” şeklinde değiştirilmiştir. Bakanlar Kurulunun 2011/2168 sayılı kararı ile maddede geçen yüzde bir oranı yarıya indirilmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranı binde beş olarak belirlenmiştir
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliğinin 276’ncı maddesinde; 363- Kamu İdareleri Payları Hesabının, bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmeliğin “Hesabın işleyişi” başlıklı 277’nci maddesinde ise; bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların bir taraftan 363-Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630-Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 835-Gider Yansıtma Hesabına alacak, 830-Bütçe Giderleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca 363-Kamu İdareleri Payları Hesabındaki kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların bu hesaba borç, 103-Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
İdare, yukarıda açıklanan tespit için yazılı cevabında, bulguda yer alan hususların yerine getirileceğini belirtmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde 2024 yılı için Kalkınma Ajansları için 830- Bütçe Giderleri Hesabında kayıtlı 80.964,37 TL’nin aynı zamanda 363- Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmesi gerekmektedir.