|
ÖZET: İmara aykırı yapılarla ilgili denetimlerin eksikliği, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda belirgin bir şekilde ortaya konmuştur. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinde, 3194 sayılı İmar Kanunu’nun ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapılarla ilgili düzenlemelerine uyulmadığı tespit edilmiştir. Bu kanunun 32. maddesi, ruhsatsız inşaatların derhal durdurulması ve mühürlenmesi gerektiğini belirtmektedir. Yapı sahiplerinin, mühürleme sonrası bir ay içinde ruhsata uygun hale getirme veya ruhsat alma talebinde bulunması gerekmektedir. Aksi takdirde, ruhsat iptali ve yıkım süreci devreye girmektedir.
Denetimlerde, imara aykırı yapıların tespit edilmesine rağmen, ilgili idarenin gerekli işlemleri yapmadığı görülmüştür. Mülk sahiplerinin yolları kapatacak şekilde inşaatlar gerçekleştirdiği, yapılan denetimlerde ortaya çıkmıştır. Kamu idaresi, tespit edilen sorunlarla ilgili gerekli adımların atılacağını belirtmiştir. Ancak, imara aykırı yapıların denetimi ve yıkım süreçlerinin zamanında gerçekleştirilmesi büyük önem taşımaktadır. Sonuç olarak, ilgili idarenin imara aykırı yapılarla ilgili denetimlerini etkin bir şekilde yapması, yapı tatil tutanağını düzenlemesi ve bu tutanağın düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde ruhsata uygun hale getirilip getirilmediğini kontrol etmesi gerekmektedir. Aykırılığın giderilmemesi durumunda, iki ay içinde yıkım kararı alınmalı ve bu kararın ardından en geç altı ay içinde yıkım işlemi gerçekleştirilmelidir. |
BULGU: İmara Aykırı Yapılarla İlgili Denetimlerin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İmar Kanunu’na aykırı yapılarla ilgili olarak gerekli denetimlerin yapılmadığı görülmüştür.
3194 sayılı İmar Kanunu’nun “Ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı olarak başlanan yapılar” başlıklı 32’nci maddesinde, ruhsat alınmadan yapıya başlandığı veya ruhsat ve eklerine veya ruhsat alınmadan yapılabilecek yapılarda projelerine ve ilgili mevzuatına aykırı yapı yapıldığının ilgili idarece tespitinin yapılması, yapının mühürlenerek inşaatın derhal durdurulacağı, durdurma, yapı tatil zaptının yapı yerine asılmasıyla yapı sahibine tebliğ edilmiş sayılacağı, tebligatın bir nüshasının muhtara bırakılacağı, bir nüshasının da Çevre ve Şehircilik
İl Müdürlüğüne gönderileceği, bu tarihten itibaren en çok bir ay içinde yapı sahibinin, yapısını ruhsata uygun hale getirerek veya ruhsat alarak mührün kaldırılmasını isteyeceği, aykırılığın giderilmiş olduğu veya ruhsat alındığı ve yapının bu ruhsata uygunluğu, inceleme sonunda anlaşılırsa, mührün kaldırılarak inşaatın devamına izin verileceği, aksi durumda ruhsatın iptal edileceği, ruhsata aykırı veya ruhsatsız yapılan binaların, belediye encümeni kararını müteakip belediye tarafından yıktırılacağı ve masrafının yapı sahibinden tahsil edileceği, yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmediğinin veya ruhsat alınmadığının ilgili idaresince tespit edilmesine rağmen iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınmayan yapılar ile hakkında yıkım kararı alınmış olmasına rağmen altı ay içinde ilgili idaresince yıkılmayan yapıların, yıkım maliyetleri döner sermaye işletmesi gelirlerinden karşılanmak üzere Bakanlıkça yıkılabileceği veya yıktırılabileceği, bu durumda yıkım maliyetlerinin %100 fazlası ile ilgili idareden tahsil edileceği, ilgili idarenin ödememesi durumunda 5779 sayılı Kanun gereğince aktarılan paylarından kesilerek tahsil olunacağı belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan hükümlerden yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilmemesi veya ruhsat alınmaması üzerine yapı tatil tutanağının düzenlendiği tarihten itibaren iki ay içinde hakkında yıkım kararı alınması ve bu karardan itibaren de yıkımın gerek ilgili gerekse de idare tarafından en geç altı ay içinde gerçekleştirilmiş olması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, imara aykırı yapılarla ilgili idare gerekli denetimi yapmamış olup tarafımızca imar planları üzerinden yapılan denetimlerde ise mülk sahiplerinin yolları kapatacak şekilde yapılar yaptıkları tespit edilmiştir.
Kamu idaresi cevabında, bulguda tespit edilen hususlara ilişkin olarak gerekli işlemin yapılacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, idarenin imara aykırı yapılarla ilgili gerekli denetimleri yaparak Yapı tatil tutanağını düzenlemeli ve düzenlendiği tarihten itibaren bir ay içinde yapı sahibi tarafından yapının ruhsata uygun hale getirilip getirilmediği ile ilgili tespitin yapılarak imara aykırılığın giderilmemesi durumunda iki ay içinde yıkım kararı alınması ve yıkım kararı alındığı tarihten itibaren ise en geç altı ay içinde yıkım işleminin gerçekleştirilmesi gerekmektedir.