Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması (Sayıştay)

BULGU: Şirket Personeli Dahil Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

İdarenin şirket personeli de dahil olmak üzere, cari yıl toplam personel giderlerinin, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının, bir önceki yılın yeniden değerleme oranına göre artırılmasından elde edilen miktarın %40’ını geçtiği görülmüştür.

İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları İle Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esaslar’ın “Personel Giderlerinin Toplam Giderler İçindeki Payına İlişkin Üst Sınır” başlıklı 5’inci maddesinin birinci fıkrasında, İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderlerinin, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4.1.1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun mükerrer 298’inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamayacağı, bu oranın büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanacağı, yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı; üçüncü fıkrasında ise, belirlenen oranı aşan idarelerin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınmaksızın şirketlerine işçi alımı yapamayacağı ifade edilmiştir.

Yukarıda belirtilen yasal düzenlemeye göre, İdarenin şirket personeli dahil yıllık toplam personel giderlerinin, en son yıl gerçekleşen bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranı ile artırılmış miktarının %40’ını aşmaması gerektiği, bu oranın beklenmedik durumlar nedeniyle yıl içinde aşılması halinde yasal sınırın altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamayacağı, belirlenen oranın aşılmasına rağmen personel ihtiyacı doğduğunda ise personel alımı için Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınması gerektiği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede, ayrıntıları aşağıdaki tabloda yer aldığı gibi, İdarenin Şirket personeli dahil cari yıl toplam personel giderlerinin 84.241.559,36 TL olduğu ve bu tutarın, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunan 131.518.773,33 TL’nin %64,05’ini oluşturduğu, dolayısıyla toplam personel giderlerinin %40’ın üzerinde olduğu tespit edilmiştir.

Tablo 9: Toplam Personel Gideri ve Personel Gideri Limiti

Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, personel giderlerinin yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapılmaması gerekmekte olup ihtiyaç duyulması halinde ise personel alımına ilişkin Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığından izin alınması gerektiği değerlendirilmektedir.