|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, büyükşehir olmayan illerdeki ilçe belediyeleri için yapılan inşaat sigortası poliçelerinde bazı risk kalemlerinde muafiyet oranlarının %2’yi aştığını ortaya koymuştur. 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 9. maddesi, yüklenicilerin işyerlerindeki malzeme ve ekipmanları çeşitli doğal afetler ve hırsızlık gibi risklere karşı sigorta yaptırmalarını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nde belirtilen muafiyet oranı, tüm riskler için en fazla %2 olarak belirlenmiştir.
Denetim bulguları, yüklenicinin sunduğu sigorta poliçesinde “bakım devresi, hırsızlık, yangın” gibi durumlar için %20, “diğer hasarlar, 3. şahıs mali mesuliyet hasarı” gibi durumlar için ise %10 muafiyet oranları belirlendiğini göstermektedir. Bu durum, inşaat sigortası poliçesindeki muafiyet oranlarının yüksek belirlenmesinin, yüklenicinin sorumluluğunu azaltmadığı ancak karşılaşabileceği riskleri artırabileceği anlamına gelmektedir. Sonuç olarak, inşaat sigortasında muafiyet oranlarının %2 ile sınırlı tutulması gerektiği hususunda gerekli denetimlerin yapılması önem arz etmektedir. Bu, yüklenicilerin sorumluluklarını yerine getirmeleri ve olası risklerin minimize edilmesi açısından kritik bir adımdır. |
BULGU: Bütün Riskler Sigortası Kapsamında Yer Alan Bazı Risk Kalemlerinde Muafiyet Oranının Yüksek Belirlenmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Yapım İşinin “İnşaat Sigortası (Bütün Riskler/All Risk)” poliçesindeki bazı risk unsurlarına %2 (yüzde iki)’den fazla muafiyet uygulandığı görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İş ve işyerinin sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesine göre; yapım işlerinde yüklenicinin, ihale dokümanında belirtilen süre ve şartlara uygun olarak işyerlerindeki her türlü aracı, malzemeyi, ihzaratı, iş ve hizmet makinelerini, taşıtları ve tesisleri oluşabilecek deprem, su baskını, toprak kayması, fırtına, yangın gibi doğal afetler ile hırsızlık, sabotaj gibi risklere karşı sigorta yaptırması gerekmektedir.
Yapım İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 9’uncu maddesinin üçüncü fıkrasında; sigorta poliçesinde tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının azami %2 olduğu; deprem, sel, su baskını, toprak kayması ve terör riskleri için uygulanabilecek koasürans oranının azami %20 olduğu; bunun dışında kalan riskler için koasürans uygulanmayacağı; muafiyet ve koasürans kısmına isabet eden hasarların karşılanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğu belirtilmiştir.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, yüklenici işyerinde bulunan mal ve malzemelere inşaat sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Diğer taraftan, tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranı en çok yüzde iki olmalıdır.
Yapılan incelemede, yapım işinde mevzuata aykırı olarak bütün riskler sigortası kapsamında yer alan kalemlere %2’den fazla muafiyet uygulandığı tespit edilmiştir. Yüklenici tarafından Belediyeye sunulan sigorta poliçesinde “bakım devresi, hırsızlık, yangın” gibi durumlarda %20 oranında; “diğer hasarlar, 3’üncü şahıs mali mesuliyet hasarı, iksa, kazık, ankraj hasarı” gibi durumlarda %10 oranında muafiyet belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer alan açıklamalar çerçevesinde, inşaat sigortası poliçesinde muafiyet oranlarının yüksek belirlenmesi yüklenicinin sorumluluğunu ortadan kaldırmamakla birlikte; karşı karşıya kalabileceği riski artırması bakımından önemlidir. Bu sebeple, inşaat sigortasında tüm riskler için uygulanabilecek muafiyet oranının en fazla %2 olması konusunda gerekli kontrollerin yapılması gerekmektedir.