ÖZET: Geçici kabul noksanları kesintilerinin hatalı muhasebeleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında dikkat çekici bir bulgu olarak öne çıkmaktadır. Büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin yüklenicilerinin hak edişlerinden yapılan bu kesintilerin, 333 Emanetler Hesabı’nda kaydedildiği tespit edilmiştir. Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 30. maddesi, anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerinde %3, birim fiyat sözleşmelerinde ise %5 oranında kesinti yapılmasını öngörmektedir. Ancak, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri gereğince bu kesintilerin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nda izlenmesi gerektiği belirtilmiştir.

Yapılan incelemeler, yüklenicilerin hak edişlerinden yapılan geçici kabul noksanları kesintilerinin yanlış bir şekilde 333 Emanetler Hesabı’nın “kişilere ait emanetler” ekonomik kodunda muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. Bu durum, kurumun 2024 yılı bilançosunda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı’nın eksik, 333 Emanetler Hesabı’nın ise fazla görünmesine neden olmaktadır. Kamu idaresi, geçici kabul noksanları kesintilerinin doğru hesaplarda izlenmesi gerektiğini vurgulamıştır. Dolayısıyla, bu kesintilerin mevzuatta belirtilen hesaplarda kaydedilmesi büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Geçici Kabul Noksanları Kesintilerinin Hatalı Muhasebeleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi

Yüklenicilerin hak edişlerinden yapılan geçici kabul noksanları kesintilerinin 333 Emanetler Hesabında izlendiği görülmüştür.

Yapım İşlerine Ait Tip Sözleşme’nin 30’uncu maddesinde; anahtar teslimi götürü bedel sözleşmelerde yapılan iş tutarının %3’ünün, birim fiyat sözleşmelerde ise %5’inin geçici kabul noksanları için idarece tutulacağı ve bu tutarların işin yüklenici tarafından tam ve eksiksiz tamamlanmasını müteakip ödenebileceği ifade edilmiştir.

Öte yandan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 257 ve 258’inci maddelerine göre, Yapım İşleri Tip Sözleşmesi’nin 30’uncu maddesine istinaden yapılan geçici kabul noksanları kesintilerinin 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabında izlenmesi gerekmektedir. Kaldı ki söz konusu kesintiler için Mahalli İdareler Detaylı Hesap Planı’nda 330.15-Yapım İşleri Tip Sözleşmesinin 30’uncu ve 31’inci maddeleri Gereği Alınan Teminatlar Hesabı ihdas edilmiştir.

Yapılan inceleme sonucunda yüklenicilerin hak edişlerinden yapılan geçici kabul noksanları kesintilerinin, 333 Emanetler Hesabının “kişilere ait emanetler” ekonomik kodunda muhasebeleştirildiği görülmüştür.

Bu nedenle Kurumun 2024 yılı bilançosunda 330 Alınan Depozito ve Teminatlar Hesabı noksan, 333 Emanetler Hesabı ise aynı tutar kadar fazla görünmektedir.

Kamu idaresince, geçici kabul noksanları kesintilerinin uygun hesaplarda izleneceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak, hak edişlerden yapılan geçici kabul noksanları kesintilerinin mevzuatında tanımlanan hesaplarda izlenmesi gerekmektedir.