|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, büyükşehir olmayan ilçe belediyelerinin taşınır mal yönetim hesapları icmal cetvellerindeki tutarların muhasebe kayıtlarıyla uyumsuz olduğunu ortaya koymuştur. 18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği, 10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı yeni yönetmelikle yürürlükten kaldırılmıştır. Bu geçiş sürecinde, kamu idarelerinin taşınır işlemlerinin eski yönetmelik hükümlerine uygun olarak yürütülmesi gerekmektedir.
Taşınır Mal Yönetmeliği’nin 5. maddesi, taşınırların edinimi, kullanımı ve kontrolü ile kayıtlarının şeffaf bir şekilde tutulmasından harcama yetkililerini sorumlu tutmaktadır. Ayrıca, taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri, düzenledikleri belgelerin doğruluğundan harcama yetkilisine karşı ortak sorumluluk taşımaktadır. 34. maddede ise taşınır mal yönetim hesabının, yıl içinde gerçekleşen taşınır işlemlerini ve yıl sonu sayım sonuçlarını içermesi gerektiği vurgulanmaktadır. Yapılan incelemelerde, taşınır mal yönetim hesabı icmal cetveli ile bilançodaki hesaplar arasında önemli tutarsal farklılıklar tespit edilmiştir. Örneğin, İlk Madde ve Malzeme Hesabı ile Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı gibi kalemlerdeki tutarlar arasında ciddi uyumsuzluklar bulunmaktadır. Bu durum, taşınır kayıt ve kontrollerinin mevzuatta belirtilen esaslara uygun bir şekilde gerçekleştirilmesi ve muhasebe kayıtlarıyla uyumlu hale getirilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetvellerindeki Taşınır Tutarları ile Muhasebe Kayıtlarının Uyumlu Olmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli kayıtlarındaki tutarlar ile muhasebe kayıtlarında yer alan tutarlar arasında uyumsuzluk olduğu görülmüştür.
18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği yürürlükten kaldırılarak, yerine 10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği yürürlüğe konulmuştur. Dolayısıyla kamu idarelerine ait taşınır işlemlerinde 10.10.2024 tarihine kadar mülga Yönetmelik hükümleri geçerli olacaktır.
18.01.2007 tarihli ve 26407 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nin, “Sorumluluk” başlıklı 5’inci maddesinde; taşınırların etkili, ekonomik, verimli ve hukuka uygun olarak edinilmesinden, kullanılmasından, kontrolünden, kayıtlarının Yönetmelik’te belirtilen esas ve usullere göre saydam ve erişilebilir şekilde tutulmasını sağlamaktan ve taşınır yönetim hesabını ilgili mercilere göndermekten harcama yetkilileri sorumlu tutulmuştur. Ayrıca harcama yetkililerinin taşınır kayıtlarının bu Yönetmelik hükümlerine uygun olarak tutulması ve taşınır yönetim hesabının ilgili mercilere gönderilmesi görevini taşınır kayıt ve kontrol yetkilileri aracılığıyla yerine getireceği de hüküm altına alınmıştır.
“Taşınır kayıt yetkilileri ve taşınır kontrol yetkilileri” başlıklı 6’ncı maddesinin altıncı fıkrasında; taşınır kayıt yetkilileri ile taşınır kontrol yetkililerinin, düzenledikleri ve imzaladıkları belge ve cetvellerin doğruluğundan harcama yetkilisine karşı birlikte sorumlu olduğu ifade edilmiştir.
“Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde; taşınır mal yönetim hesabının, önceki yıldan devredilen, yılı içinde giren, çıkan ve ertesi yıla devredilen taşınırlar ile yıl sonu sayımında bulunan fazla ve noksanları gösterir şekilde taşınır kayıt ve kontrol yetkilisi tarafından harcama birimleri itibarıyla hazırlanması gerektiği, taşınır mal yönetim hesabının; yıl sonu sayımına ilişkin sayım tutanağı, taşınır sayım ve döküm cetveli, harcama birimi taşınır yönetim hesabı cetveli ile yıl sonu itibarıyla en son düzenlenen taşınır işlem fişinin sıra numarasını gösteren tutanaktan oluşacağı ve harcama yetkilisince fiili durumu doğru yansıtması, muhasebe yetkilisince de muhasebe kayıtlarına uygunluğu bakımından kontrol edilerek onaylanması gerektiği ifade edilmiştir.
10.10.2024 tarihli ve 32688 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınır Mal Yönetmeliği’nde de aynı hükümlere yer verilmiştir. Yönetmelik’in “Taşınır mal yönetim hesabı” başlıklı 34’üncü maddesinde geçen “Taşınır İşlem Fişi”, “Varlık İşlem Fişi” olarak değiştirilmiştir.
Yapılan incelemede, aşağıdaki tabloda da gösterildiği üzere, İdare Taşınır Mal Yönetim Hesabı İcmal Cetveli ile Bilançoda yer alan 150 İlk Madde ve Malzemeler Hesabı, 253 Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı, 254 Taşıtlar Hesabı ve 255 Demirbaşlar Hesabına ait tutarların uyumlu olmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 8: Taşınır İcmal Cetveli ile Bilançoda Yer Alan Tutarların Karşılaştırılması
| Hesap Kodu |
Hesap Adı | Taşınır İcmal Cetvelindeki Tutar (TL) | Bilançodaki Tutar (TL) | Fark (TL) |
| İlk Madde ve Malzeme Hesabı | 1.435.560,00 | 1.489.562,16 | -54.002,16 | |
| Tesis, Makine ve Cihazlar Hesabı | 3.892.185,21 | -3.892.185,21 | ||
| Taşıtlar Hesabı | 2.496.759,01 | -2.496.759,01 | ||
| Demirbaşlar Hesabı | 1.180,00 | 2.195.786,63 | -2.194.606,63 | |
| Toplam | -8.637.553,01 |
Sonuç olarak, taşınır kayıt ve kontrollerinin mevzuatta belirtildiği şekliyle yerine getirilmesi ve muhasebe kayıtları ile taşınır kayıtlarının uyumunun sağlanması gerekmektedir.