|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, ilçe belediyelerinin mal ve hizmet alımlarında bütçeye ayrılan ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulu’nun onayı olmadan aşıldığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 21 ve 22’nci maddeleri, idarelerin belirli parasal limitler dâhilinde harcama yapmalarına olanak tanırken, bu limitlerin aşılması durumunda Kurulun uygun görüşünün alınması gerektiğini vurgulamaktadır. Özellikle, yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’ye kadar olan alımların pazarlık usulüyle, 622.756 TL ve 207.453 TL’yi aşmayan ihtiyaçların ise doğrudan temin usulüyle karşılanabileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemeler sonucunda, belediyenin mal ve hizmet alımlarında bütçeye konulan ödeneğin %10’unun üzerinde harcamalar yapıldığı ve bu harcamalar için Kamu İhale Kurulu’ndan gerekli izinlerin alınmadığı tespit edilmiştir. Örneğin, toplam 57.857.476 TL’lik ödeneğin %10’u olan 5.785.747 TL’nin çok üzerinde, 19.134.367 TL’lik harcama gerçekleştirilmiştir. Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri çerçevesinde, bütçeye ayrılan ödeneğin %10’unu aşan harcamaların Kamu İhale Kurulu’ndan izin alınmadan yapılması gerektiği açıkça ortaya konmuştur. Bu durum, kamu kaynaklarının etkin ve doğru bir şekilde kullanılmasını sağlamak adına büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Mal ve Hizmet Alımlarında Bütçeye Konulan Ödeneğin %10’unun Kamu İhale Kurulunun Uygun Görüşü Alınmadan Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin 2024 yılındaki mal ve hizmet alımlarına ilişkin olarak; 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddeleri kapsamında yapılan harcamaların yıllık toplamının, bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aştığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Pazarlık usulü” başlıklı 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinde idarelerin yaklaşık maliyeti 2.076.108 TL’sine kadar olan mamul mal, malzeme veya hizmet alımlarının, pazarlık usulü ile ihale yaparak temin edebileceği aynı Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinin birinci fıkrası (d) fıkrasında ise büyükşehir belediyesi sınırlar dahilinde bulunan idarelerin 622.756 TL’sini, diğer idarelerin 207.453 TL’sini aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlarının ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temin usulü ile karşılanabileceği belirtilmektedir.
Yine aynı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, bu Kanun’un 21 ve 22’nci maddelerindeki parasal limitler dâhilinde yapılacak harcamaların yıllık toplamının, idarelerin bütçelerine bu amaçla konulacak ödeneklerin % 10’unu Kamu İhale Kurulunun uygun görüşü olmadıkça aşamayacağı ifade edilmiştir.
22.08.2009 tarihli ve 27327 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 21’inci maddesinde; 4734 sayılı Kanunun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendi ile ilgili olarak, “31/12/2020 tarihli ve 31351 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci Maddesinin (I) Bendi Kapsamında Yapılacak Başvurulara İlişkin Tebliğ” açıklamalarının dikkate alınacağı belirtilmiştir.
Sözkonusu Tebliğ’in “Genel esaslar” başlıklı 4’üncü maddesinin ikinci fıkrasında;
“Kanunun 62’nci maddesinin (ı) bendine göre, Kanun kapsamında yer alan ve bütçe sahibi olan kamu idareleri, Kanunun gerek 21’inci maddesinin (f) bendi, gerekse temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar hariç 22’nci maddesinin (d) bendi kapsamında yapacakları harcamalarda, bütçelerine bu amaçla konulan ödeneklerin % 10’unu Kurulun uygun görüşü olmadan aşamaz. Bu oran aşılarak Kuruma yapılan başvurular reddedilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Belediyede yapılan incelemeler neticesinde, mal ve hizmet alımları için bütçeyle ayrılan ödeneğin %10’unun üzerindeki bir oranda 4734 sayılı Kanun’un 22’nci maddesinin birinci fıkrasının (d) bendine göre alım yapıldığı ve limit üstü harcamalar için Kamu İhale Kurulundan herhangi bir izin de alınmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 9: Mal ve Hizmet Alımlarında Doğrudan Teminde Yüzde On Sınırının Aşılması
| Ödeneğin Niteliği |
Toplam Ödenek Tutarı (TL) |
Toplam Ödeneğin %10’u (TL) |
22/d Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) |
21/f Kapsamında Yapılan Harcama Tutarı (TL) |
Yapılan Toplam Harcama Tutarı (TL) |
| Mal ve Hizmet Alımları | 57.857.476 | 5.785.747 | 19.134.367 | – | 19.134.367 |
Sonuç olarak, 4734 sayılı Kanun’un 21 ve 22’nci maddeleri kapsamında yapılan harcamalarda, bu amaçlar için bütçeye konulan ödeneklerin %10’unu aşan ve izne tabi olan limit üstü harcamaların Kamu İhale Kurulundan izin alınmadan yapılmaması gerekmektedir.