|
ÖZET: Kalkınma Ajansı paylarının Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmemesi, 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında tespit edilmiştir. Büyükşehir olmayan il kapsamındaki bir ilçe belediyesi, Kalkınma Ajansına ödenmesi gereken katılım payını, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında kaydetmemiştir. 5449 sayılı Kanun’un 19. maddesi, belediyelerin bir önceki yıl bütçe gelirleri üzerinden belirli bir oranda kalkınma ajanslarına pay aktarımını zorunlu kılmakta, bu oran Bakanlar Kurulu tarafından yarıya indirilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür ödemelerin izlenmesi için 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının kullanılmasını öngörmektedir. İncelemeler sonucunda, 2024 yılında Batı Akdeniz Kalkınma Ajansına aktarılması gereken 629.851,98 TL tutarındaki payın, belirtilen hesapta kaydedilmediği ve ödemenin İller Bankası aracılığıyla genel bütçe vergi gelirlerinden kesinti yapılarak gerçekleştirildiği ortaya çıkmıştır. Sonuç olarak, belediyelerin kalkınma ajansı paylarının izlenmesi için 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının kullanılması gereklidir. Bu durum, ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda ödemelerin doğru bir şekilde muhasebeleştirilmesi açısından önem taşımaktadır. |
BULGU: Kalkınma Ajansı Payının Kamu İdareleri Payları Hesabında İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediye tarafından Kalkınma Ajansına ödenen katılım payının, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabında izlenmediği görülmüştür.
5449 sayılı Kalkınma Ajanslarının Kuruluşu, Koordinasyonu ve Görevleri Hakkında Kanun’un “Gelirler ve yönetilecek fonlar” başlıklı 19’uncu maddesinde; ajanslara, belediyelerin bir önceki yıl gerçekleşen bütçe gelirleri üzerinden borçlanma ve tahsisi mahiyetteki gelir kalemleri hariç tutulmak üzere yüzde bir oranında payın cari yıl bütçesinden aktarılacağı, Cumhurbaşkanının belediyeler için belirlenen oranı yarısına kadar indirmeye yetkili olduğu belirtilmiştir. Bu yetki doğrultusunda Bakanlar Kurulu 2011/2168 sayılı kararı ile bu oranı yarıya indirmiş ve belediyelerin bütçe gelirleri üzerinden kalkınma ajanslarına aktaracakları pay oranını binde beş olarak belirlemiştir.
27.05.2016 tarihli ve 29724 mükerrer sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 276’ncı maddesinde, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmektedir.
Aynı Yönetmelik’in 277’nci maddesinde, bütçe geliri olarak tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarlar bir taraftan 363 Kamu İdareleri Payları Hesabına alacak, 630 Giderler Hesabına borç; diğer taraftan 830 Bütçe Giderleri Hesabına borç, 835 Gider Yansıtma Hesabına alacak kaydedileceği, bu hesapta kayıtlı tutarlardan nakden veya mahsuben ödenen tutarların ise 363 Kamu İdareleri Payları Hesabına borç, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabı veya ilgili diğer hesaplara alacak kaydedileceği belirtilmiştir.
Yukarıda açıklanan mevzuat hükümleri doğrultusunda, 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının bütçe geliri olarak nakden veya mahsuben tahsil edilip, özel kanunları gereğince diğer kurumlara aktarılmak üzere hesaplanan tutarların izlenmesi için kullanılacağı belirtildiğinden, 5449 sayılı Kanun’un 19’uncu maddesi gereği ödenmesi gerekli olan katılım paylarının bu hesapta muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Belediye tarafından 2024 yılında Batı Akdeniz Kalkınma Ajansına aktarılacak olan 629.851,98 TL pay tutarının 363 no.lu Hesaba kaydedilmediği, ödeme işleminin İller Bankası tarafından Belediyenin genel bütçe vergi gelirlerinden alınan payından kesinti yapılarak, ilgili ajansa aktarılması yoluyla hesaben yapıldığı tespit edilmiştir.
Sonuç olarak, Belediye tarafından kalkınma ajansı payının izlenmesi için 363 Kamu İdareleri Payları Hesabının kullanılması gerekmektedir.