|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, bir ilçe belediyesinin personel giderlerinin mevzuatta belirlenen sınırları aştığını ortaya koymuştur. Belediyenin yıllık toplam personel gideri, en son yıl gerçekleşen bütçe gelirinin yeniden değerleme oranıyla artırılmış miktarının %30’unu geçmesine rağmen, yeni personel alımları yapılmıştır. 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun ilgili maddeleri, belediyelerin personel giderlerinin belirli oranları aşamayacağını ve bu oranların aşılması durumunda yeni personel alımının durdurulması gerektiğini belirtmektedir.
Mevzuat gereğince, nüfusu 10.000 ile 14.999 arasında olan belediyelerde personel giderleri, yıllık bütçe gelirlerinin %30’unu geçmemelidir. Ancak, yapılan incelemeler sonucunda, bu oranın %35,2 olarak belirlendiği tespit edilmiştir. Buna rağmen, belediye 2024 yılı içerisinde 14 memur alımı gerçekleştirmiştir. İdare, bu bulguya katıldığını ve işlemlerin mevzuata uygun olarak yürütüleceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, belediyenin personel alımlarında yasal sınırları dikkate alması ve oranın aşılması durumunda yeni alımlar yapmaması gerektiği vurgulanmaktadır. Aksi takdirde, oluşacak kamu zararının, zararın meydana geldiği tarihten itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilmesi gerekecektir. |
BULGU: Personel Giderlerinin Mevzuatta Belirlenen Sınırın Üzerinde Olması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
Belediyenin yıllık toplam personel gideri, en son yıl gerçekleşen bütçe gelirinin yeniden değerleme oranı ile arttırılmış miktarının %30’unu aşmasına rağmen yeni personel alımı yapıldığı görülmüştür.
Bilindiği üzere, 5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Norm kadro ve personel istihdamı” başlıklı 49 uncu maddesinin sekizinci fıkrasında, “Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000’in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar yeni personel alımı yapılamaz. Yeni personel alımı nedeniyle bu oranın aşılması sebebiyle oluşacak kamu zararı, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilir. Personelin her türlü alacakları zamanında ve öncelikle ödenir.” hükmü yer almaktadır.
Ayrıca, 28.4.2018 tarihli ve 30405 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan İl Özel İdareleri, Belediyeler ve Bağlı Kuruluşları ile Bunların Üyesi Olduğu Mahalli İdare Birliklerinin Personel Çalıştırılmasına Dayalı Hizmetlerinin Gördürülmesine İlişkin Usul ve Esasların 5 inci maddesinde, “(1) İdarelerin, şirket personeli de dahil yıllık toplam personel giderleri, idarenin gerçekleşen en son yıl bütçe gelirleri toplamının her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun mükerrer 298 inci maddesi uyarınca tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında artırılması sonucu bulunacak miktarın yüzde kırkını aşamaz. Bu oran büyükşehir belediyelerinde yüzde otuz olarak uygulanır. Yıl içerisinde aylık ve ücretlerde beklenmedik bir artışın meydana gelmesi sonucunda personel giderlerinin söz konusu oranları aşması durumunda, cari yıl ve izleyen yıllarda personel giderleri bu oranların altına ininceye kadar idare şirketlerine yeni personel alımı yapılamaz. …”
hükmü bulunmaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri ve açıklamalar çerçevesinde, Belediye ve Bağlı Kuruluşları ile Mahalli İdare Birlikleri Norm Kadro İlke ve Standartlarına Dair Yönetmelik eki Cetvellerde D-5 grubunda yer alan Belediyenin nüfusunun (10.000-14.999) aralığında olması nedeniyle yapılacak hesaplama sonucu bulunan oranın %30’u geçemeyecektir.
Yukarıdaki mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılan çalışmalar sonucu oluşturulan ve 05.01.2024 tarihinde Belediye Başkanı tarafından onaylanan tabloda bu oranın %35,2 olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede; yıllık personel giderlerine ilişkin söz konusu bu oranın, yasal sınır olan %30’ın üzerinde gerçekleştiği, bu duruma rağmen idare tarafından 2024 yılı içerisinde 14 memur personel alımında bulunulduğu tespit edilmiştir.
İdare cevabında, bulguya katılmış olup bulgu kunusu iş ve işlemlerin ilgili mevzuata uygun olarak yerine getirileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak; Belediyenin personel alımlarında, yukarıda açıklanan mevzuat hükümlerini dikkate alması, oranın aşılması durumunda yasal sınırın altına ininceye kadar personel alımı yapılmaması, yapılması halinde oluşacak kamu zararının, zararın oluştuğu tarihten itibaren hesaplanacak kanunî faiziyle birlikte belediye başkanından tahsil edilmesi gerekmektedir.