|
ÖZET: Banka hesabından yapılan çıkışların ay sonlarında toplu olarak gerçekleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelenmiştir. Denetim sonucunda, ilçe belediyesinin muhasebe birimi tarafından yürütülen işlemlerin, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49. maddesine uygun olarak düzenlenmediği tespit edilmiştir. Bu madde, muhasebe sisteminin etkin bir şekilde kurulmasını ve ilgili taraflara gerekli bilgilerin sunulmasını öngörmektedir. Mali işlemlerin, ilgili yönetmeliklere uygun olarak zamanında muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği, kamu idarelerinin muhasebe işlemlerinin düzenli bir şekilde kaydedilmesini zorunlu kılarken, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği de işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre kaydedilmesini talep etmektedir. Denetim bulguları, 102-Bankalar Hesabı üzerinden yapılan çıkışların, ilgili kayıtların zamanında yapılmaması nedeniyle ay sonlarında toplu olarak gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bu durum üzerine, belediye idaresi, muhasebe birimi tarafından düzenlenen gönderme emirlerinin zamanında kaydedilmesi için gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir. Nakit varlıkların doğru ve güvenilir bir şekilde raporlanması, hesap verebilirlik ve saydamlık açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Banka Hesabından Çıkışların Ay Sonlarında Toplu Olarak Yapılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
İdarenin muhasebe birimi tarafından yapılan işlemlere ilişkin 102-Bankalar Hesabından çıkışların ay sonlarında toplu olarak yapıldığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 49’uncu maddesi hükmü uyarınca muhasebe sisteminin; karar, kontrol ve hesap verme süreçlerinin etkili çalışmasını sağlayacak ve ilgililere gerekli bilgileri sunacak şekilde kurulması ve yönetilmesi esastır. Sistemin Kanun’da öngörülen şekilde bilgi üretmesini teminen mali işlemlerin, mezkûr maddenin son fıkrasında tanınan yetkiye istinaden yürürlüğe konulan yönetmeliklere uygun olarak muhasebeleştirilmesi gerekmektedir.
Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde Kamu idarelerinin muhasebe birimlerinin, muhasebe işlemlerini, gerçekleşme sırasına göre düzenli bir şekilde hesap dönemi başında “1” den başlamak üzere hesap döneminin sonuna kadar numaralandırarak kaydedecekleri, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nde ise işlemlerin yevmiye tarih ve numara sırasına göre maddeler halinde yevmiye defterine günlük olarak kaydedileceği ifade edilmiştir.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin “102 Banka Hesabı” başlıklı 55’inci maddesinde, bu hesabın; kurum adına bankaya yatırılan paralar ve bankaya takas için verilen çeklerden, takas işlemi tamamlananlar ile düzenlenen çek ve gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği bildirilen çek ve gönderme emri tutarlarının kaydı için kullanılacağı belirtilmiştir. Aynı Yönetmelik’in hesabın işleyişini düzenleyen 57’nci maddesine göre de bankaca kuruma gönderilen banka hesap özet cetvelleri ile ödendiği veya ilgili yerlere gönderildiği bildirilen çek veya gönderme emri tutarlarının bu hesaba alacak, 103 Verilen Çekler ve Gönderme Emirleri Hesabına borç kaydedileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede, İdarenin muhasebe birimi tarafından düzenlenen gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği banka tarafından bildirilen gönderme emri kayıtlarının zamanında yapılmayarak 102-Bankalar Hesabından çıkışların ay sonlarında toplu olarak yapıldığı tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu konusu hususa iştirak edilmiş ve Belediyenin muhasebe birimi tarafından düzenlenen gönderme emirlerinden ilgililerine ödendiği veya gönderildiği banka tarafından bildirilen gönderme emri kayıtlarının, ay sonları beklenmeksizin, zamanında yapılması için gerekli işlemlerin tesis edileceği belirtilmiştir.
Sonuç olarak, Belediyenin nakit varlıklarına ilişkin bilginin ilgililere sunulurken hesap verebilirliği ve saydamlığı sağlayacak şekilde doğru ve güvenilir olması, muhasebe kayıtlarının ve mali tabloların mevzuatta öngörülen şekilde ve zamanında oluşturulması önem arz etmektedir.