|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Van Büyükşehir Belediyesi’ne bağlı VASKİ Genel Müdürlüğü tarafından tahsil edilen çevre temizlik vergileri (ÇTV) ve gecikme zamlarının, ilgili ilçe belediyelerine zamanında aktarılmadığını ortaya koymuştur. 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun ilgili maddeleri, bu vergilerin ve gecikme zamlarının, tahsilatın ardından belirli bir süre içinde ilgili belediyelere iletilmesini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, toplam 85.208.973,48 TL tutarındaki ÇTV ve gecikme zammının aktarılmadığı tespit edilmiştir.
İlgili belediyelere aktarılmayan tutarlar arasında İpekyolu, Edremit, Tuşba ve diğer belediyeler yer almakta olup, bu durum daha önceki Sayıştay raporlarında da gündeme gelmiştir. Kamu İdaresi, gelirlerin yetersizliği nedeniyle sadece zorunlu giderlerin karşılanabildiğini ve ilerleyen dönemlerde gelirlerin artırılmasıyla bu sorunların çözüleceğini ifade etmiştir. Sonuç olarak, VASKİ Genel Müdürlüğü’nün, tahsil ettiği ÇTV ve gecikme zamlarını mevzuatta belirtilen süreler içinde ilgili belediyelere aktarması gerekmektedir. Aksi takdirde, mali yükümlülüklerin yerine getirilmemesi, yerel yönetimlerin finansal durumunu olumsuz etkileyebilir. |
BULGU: Çevre Temizlik Vergisi ile Gecikme Zamlarının İlgili Belediyelere Aktarılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
VASKİ Genel Müdürlüğü tarafından Büyükşehir Belediyesi sınırları dâhilinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil edilen çevre temizlik vergileri (ÇTV) ile bu vergilerin zamanında ödenmemesi nedeniyle tahsil edilen gecikme zamlarının ilgili ilçe belediyeleri ve Van Büyükşehir Belediyesine zamanında aktarılmadığı görülmüştür.
2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu’nun “Çevre temizlik vergisi” başlıklı mükerrer 44’üncü maddesinin birinci fıkrasında; belediye sınırları ve mücavir alanlar içinde bulunan ve belediyelerin çevre temizlik hizmetlerinden yararlanan konut, iş yeri ve diğer şekillerde kullanılan binaların ÇTV’ye tabi olduğu belirtilmiştir. Aynı maddenin dokuzuncu ve onuncu fıkralarında ise; su ve kanalizasyon idarelerinin, büyükşehir dâhilindeki her ilçe belediyesinin belediye ve mücavir alan sınırları içinde bulunan konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği ÇTV ile bu verginin süresinde ödenmemesi nedeniyle tahsil ettiği gecikme zammının yüzde seksenini tahsilatı takip eden ayın yirminci günü akşamına kadar bir bildirim ile ilgili belediyeye bildirerek aynı süre içinde ödemesi gerektiği, tahsil ettiği vergiyi veya gecikme zammını yukarıda belirtilen süre içinde ilgili belediyeye yatırmayan idarelerden, bu tutarların 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümlerine göre gecikme zammı tatbik edilerek tahsil edileceği belirtilmiştir.
Konuyla ilgili olarak VASKİ Genel Müdürlüğü mali kayıtları üzerinde yapılan incelemelerde; detayı aşağıdaki tablodan görüleceği üzere, 79.840.620,18 TL’si ÇTV, 5.368.353,30 TL’si ise gecikme zammı olmak üzere toplam 85.208.973,48 TL’lik tutarın ilgili belediyelere aktarılmadığı tespit edilmiştir.
Tablo 10: Aktarılmayan Çevre Temizlik Vergisi ve Gecikme Zamları
| Sıra No | Belediye Adı | ÇTV Tutarı ( TL) | ÇTV Gecikme Zammı (TL) | Toplam (TL) |
| İpekyolu Belediyesi | 43.674.638,58 | 2.305.286,75 | 45.979.925,33 | |
| Edremit Belediyesi | 8.381.269,63 | 661.181,72 | 9.042.451,35 | |
| Tuşba Belediyesi | 5.173.661,46 | 685.544,07 | 5.859.205,53 | |
| Erciş Belediyesi | 9.921.329,95 | 781.575,61 | 10.702.905,56 |
| Gürpinar Belediyesi | 10.003,52 | 4.259,23 | 14.262,75 | |
| Gevaş Belediyesi | 477.470,81 | 45.416,01 | 522.886,82 | |
| Muradiye Belediyesi | 1.348.110,32 | 98.799,64 | 1.446.909,96 | |
| Çaldıran Belediyesi | 857.592,57 | 79.740,18 | 937.332,75 | |
| Özalp Belediyesi | 660.945,94 | 49.973,51 | 710.919,45 | |
| Çatak Belediyesi | 14.936,78 | 6.102,75 | 21.039,53 | |
| Başkale Belediyesi | 528.508,22 | 51.147,43 | 579.655,65 | |
| Saray Belediyesi | 177.955,10 | 24.370,74 | 202.325,84 | |
| Bahçesaray Belediyesi | 248.146,84 | 27.552,51 | 275.699,35 | |
| Van Büyükşehir Belediyesi |
8.366.050,46 | 547.403,15 | 8.913.453,61 | |
| TOPLAM | TOPLAM | 79.840.620,18 | 5.368.353,30 | 85.208.973,48 |
Önceki yıl Sayıştay Raporunda da bulgu konusu yapılmış olan ve İdare tarafından herhangi bir düzeltici işlem yapılmayan bu hususa ilişkin Kamu İdaresi cevabında; İdare gelirlerinin yeterli olmayışı nedeniyle sadece zorunlu giderlerin karşılanabildiği ve gelirlerin artırılması ile birlikte ÇTV ile gecikme zamlarının ilgili belediyelere aktarılmasının sağlanacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak; İdarenin herhangi bir ek mali külfete muhatap olmaması adına, konutlara ilişkin olarak tahsil ettiği ÇTV ile gecikme zamlarının ilgili ilçe belediyeleri ve Büyükşehir Belediyesine mevzuatta belirtilen süre zarfında aktarılması gerekmektedir.