|
ÖZET: Şirketin, vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatları 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında izlediği tespit edilmiştir. Türk Ticaret Kanunu’nun 64. maddesi, her tacirin ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında bilgi verecek şekilde tutma yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Bu bağlamda, ticari işlemler ile işletmenin mali durumu ve alacak-borç ilişkileri açık bir şekilde kaydedilmelidir. Ayrıca, defter tutma ve mali tabloların düzenlenmesi konusundaki hükümler, Vergi Usul Kanunu ile çelişmemektedir.
1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nde yer alan dönemsellik ilkesi, işletmenin faaliyet sonuçlarının belirli dönemler halinde değerlendirilmesini gerektirmektedir. Bu çerçevede, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi ve maliyetlerin aynı dönemdeki gelir ve kârlarla karşılaştırılması gerektiği ifade edilmiştir. Ayrıca, hesap planı açıklamaları, kayıtlara ilişkin detayları içermektedir. Yapılan denetim sonucunda, şirketin vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatları 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip etmesi gerektiği belirlenmiştir. Kamu idaresi, bu konuda şirketin mali müşavirine bilgi vererek gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir. Bu durum, mevzuat hükümleri ve dönemsellik ilkesi doğrultusunda önem arz etmektedir. |
BULGU: Verilen Depozito ve Teminatların Vadesine Uygun Hesaplarda İzlenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirketin, vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatları 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip ettiği tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Defter tutma yükümlülüğü” başlıklı 64’üncü maddesinde, her tacirin, ticari defterlerini işletmenin faaliyetleri ve finansal durumu hakkında fikir verebilecek şekilde tutmak ve bu amaçla defterlerinde, ticari işlemleriyle ticari işletmesinin iktisadi ve mali durumunu, borç ve alacak ilişkilerini açıkça görülebilir bir şekilde ortaya koymak zorunda olduğu; böylece işletme faaliyetlerinin oluşumu ve gelişmesinin bu defterlerden izlenebileceği belirtilmiştir. Ayrıca, Kanun’un defter tutma, envanter, mali tabloların düzenlenmesi, saklama ve ibraz hükümlerinin Vergi Usul Kanunu ile diğer vergi kanunlarının aynı hususları düzenleyen hükümlerinin uygulanmasına engel teşkil etmeyeceği de hüküm altına alınmıştır.
1 Sıra Numaralı Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliği’nin “Muhasebenin Temel Kavramları” başlıklı bölümünde, dönemsellik kavramı işletmenin sınırsız kabul edilen ömrünün belli dönemlere ayrılması ve her dönemin faaliyet sonuçlarının birbirinden bağımsız olarak belirlenmesi gerektiği şeklinde tanımlanmıştır. Bu çerçevede, gelir ve giderlerin tahakkuk esasına göre muhasebeleştirilmesi ve hasılat, gelir ve kârların, aynı döneme ait maliyet, gider ve zararlarla karşılaştırılması gerektiği ifade edilmiştir.
Aynı Tebliğ’in “V Tekdüzen Hesap Çerçevesi, Hesap Planı ve Hesap Planı Açıklamaları” bölümünde yer alan “Hesap Planı Açıklamaları” başlıklı (C) bendinde ise hesaplara yapılacak kayıtlara ilişkin açıklamalara yer verilmiştir.
Belirtilen mevzuat hükümleri çerçevesinde, dönemsellik ilkesi gereğince vadesi bir yıldan daha az olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, vadesi bir yıldan uzun olacak şekilde verilen depozito ve teminatların 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında, takip edilmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirketin 126 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında içerisinde vadesi bir yıldan uzun olan depozito ve teminatlar bulunmasına rağmen 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabının kullanılmadığı görülmüştür.
Kamu idaresi göndermiş olduğu cevapta, İlgili konuda şirket mali müşavirine bilgi verilerek gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir.
Şirketin, yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri ve dönemsellik ilkesi gereğince, vadesi bir yıldan uzun olan verilen depozito ve teminatlarını 226 Verilen Depozito ve Teminatlar Hesabında takip etmesi gerekmektedir.