|
ÖZET: Araç kiralama ihale süreçlerinin doğrudan temin yöntemiyle parçalara bölünerek yürütüldüğü tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Büyükşehir Belediyesi’nin bu uygulaması, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerine aykırılık teşkil etmektedir. Söz konusu kanunun 5. maddesi, ihalelerde saydamlık, rekabet, eşit muamele ve kaynakların verimli kullanımı gibi ilkelerin sağlanmasını zorunlu kılmaktadır. Ayrıca, mal ve hizmet alımlarının belirli eşik değerlerin altında kalmak amacıyla parçalara bölünemeyeceği vurgulanmaktadır.
Kanunun 22. maddesi, doğrudan temin usulünün yalnızca belirli hallerde uygulanabileceğini belirtmektedir. Bu bağlamda, Büyükşehir Belediyesi’nin araç kiralama alımlarını ihalesiz bir şekilde gerçekleştirmesi, mevzuat hükümlerine uygunluk açısından sorgulanmaktadır. İlgili idare, bu bulgulara itiraz etmemiş ve gelecekteki işlemlerinde mevzuata uyacağını ifade etmiştir. Sonuç olarak, araç kiralama işlemlerinin, kamu ihale kanununda öngörülen yöntemlerle gerçekleştirilmesi gerektiği ortaya çıkmaktadır. Bu durum, ihale süreçlerinde şeffaflık ve rekabetin sağlanması açısından büyük önem taşımaktadır. |
BULGU: Araç Kiralama İhalelerinin Parçalara Bölünerek Gerçekleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Büyükşehir Belediyesi tarafından yıl içerisinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilmesi gereken araç kiralama işinin doğrudan temin usulüyle parçalara bölünerek gerçekleştirildiği görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde;
“İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.
Aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmadığı sürece mal alımı, hizmet alımı ve yapım işleri birarada ihale edilemez.
Eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işleri kısımlara bölünemez.
Bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde açık ihale usulü ve belli istekliler arasında ihale usulü temel usullerdir.” ifadeleri yer almaktadır.
Anılan Kanun’un “Doğrudan temin” başlıklı 22’nci maddesinde;
“Aşağıda belirtilen hallerde ihtiyaçların ilân yapılmaksızın ve teminat alınmaksızın doğrudan temini usulüne başvurulabilir:
d) Büyükşehir belediyesi sınırları dahilinde bulunan idarelerin onbeş milyar (2024 yılı için 622.756,00 TL), diğer idarelerin beşmilyar (2024 yılı için 207.453,00 TL) Türk Lirasını aşmayan ihtiyaçları ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak konaklama, seyahat ve iaşeye ilişkin alımlar.
hükmü yer almaktadır.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalelerinde uygulanabilecek usuller belirlenmiş olup doğrudan temin bu usuller arasında sayılmamıştır. Aynı zamanda Kanun’un 22’inci maddesinde hangi hallerde ihtiyaçların doğrudan temini usulüyle karşılanabileceği hüküm altına alınmıştır.
Yapılan incelemede İdarenin araç kiralama alımlarını ihale yapmaksızın muhtelif zamanlarda doğrudan temin usulüyle gerçekleştirdiği tespit edilmiştir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak ihalelerde saydamlığı, rekabeti ve eşit muameleyi sağlamak adına araç kiralamalarının kanunda belirtilen ihale usulleriyle yapılması gerekmektedir.