|
ÖZET: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Ödenmesinde Mevzuata Uygunluk Sorunu
2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, Büyükşehir Belediyesi’nin bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına uygun olarak gerçekleştirilmediği tespit edilmiştir. 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 34. maddesi, kamu idarelerinin nakit yetersizliği durumunda ödemelerin belirli bir sıraya göre yapılmasını öngörmektedir. Bu çerçevede, öncelikle diğer kamu idarelerine yapılması gereken vergi ve harçlar gibi yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği vurgulanmıştır. Ayrıca, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bütçe emanetleri hesabının işleyişine dair düzenlemeleri içermektedir. Yapılan incelemeler sonucunda, idarenin bu mevzuata uygun hareket etmediği ve ödemelerin sıralı bir şekilde gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. Bu durum, alacaklıların idareye karşı hukuki süreç başlatma riski taşımakta ve ek mali yükümlülüklere yol açabilmektedir. Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesaplarına alınan tutarların ödenmesinde, mevzuatta belirtilen öncelik sıralamasına uyulması gerektiği ifade edilmiştir. İlgili kamu idaresi, bu bulgulara katıldığını ve mevzuat hükümlerine uygun hareket edeceğini beyan etmiştir. |
BULGU: Bütçe Emanetleri Hesabında Kayıtlı Tutarların Mevzuatta Belirtilen Sıraya Göre Ödenmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
Bütçe emanetleri hesabından yapılan ödemelerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre yapılmadığı görülmüştür.
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun “Ödenemeyen giderler ve bütçeleştirilmiş borçlar” başlıklı 34’üncü maddesi ikinci fıkrasında, kamu idarelerinin nakit mevcudunun tüm ödemeleri karşılayamaması halinde giderlerin, muhasebe kayıtlarına alınma sırasına göre ödeneceği; ancak sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verileceği hüküm altına alınmıştır.
Aynı Kanun’un “Muhasebe hizmeti ve muhasebe yetkilisinin yetki ve sorumlulukları” başlıklı 61’inci maddesinin altıncı fıkrasında da, muhasebe yetkililerinin, 34’üncü maddenin ikinci fıkrasındaki ödemeye ilişkin hükümler ile bu maddenin üçüncü fıkrasında belirtilen ödemeye ilişkin kontrol yükümlülüklerinden dolayı sorumlu olduğu ve bu Kanuna göre yapacakları kontrollere ilişkin sorumluluklarının, görevleri gereği incelemeleri gereken belgelerle sınırlı olduğu ifade edilmiştir.
Diğer yandan, Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 248 ve 249’uncu maddelerinde 320 Bütçe Emanetleri Hesabının niteliği ve hesaba ilişkin işlemler düzenlenmiştir. Yönetmelik’te, 320 Bütçe Emanetleri Hesabının, mali yıl içerisinde veya sonunda ödeme emri belgesine bağlandığı halde, nakit yetersizliği veya diğer sebeplerle ilgililerine ödenemeyen tutarların izlenmesi için kullanılacağı, yapılacak ödemelerde söz konusu tutarların muhasebe kayıtlarına alınma sırasının gözetileceği belirtilmiştir.
Yapılan incelemede, İdare tarafından Bütçe Emanetleri Hesabının mevzuatta belirtilen şekilde çalıştırılmadığı ve bu hesaptaki tutarların emanete alınış sırasına göre ödenmediği tespit edilmiştir. Mevzuatta öngörülen sıralamaya riayet edilmemesi nedeniyle alacaklılar tarafından idareye karşı başlatılacak hukuki süreçler, idareyi icra harçları, mahkeme giderleri, faiz gibi ek külfetlere katlanma riskiyle karşı karşıya bırakabilecektir.
Kamu idaresi tarafından bulguya iştirak edilmiş ve ilgili mevzuat hükümlerine uyulacağı belirtilmiştir.
Sonuç olarak, bütçe emanetleri hesaplarına alınan tutarların ilgililerine ödenmesinde, sırasıyla kanunları gereğince diğer kamu idarelerine ödenmesi gereken vergi, resim, harç, prim, fon kesintisi, pay ve benzeri tutarlara, tarifeye bağlı ödemelere, ilama bağlı borçlara, ödenmemesi halinde gecikme cezası veya faiz gibi ek yük getirecek borçlara ve ödenmesi talep edilen emanet hesaplarındaki tutarlara öncelik verilmek kaydıyla emanette yer alan tutarların kayda alınış sırasına göre ödemelerinin yapılması gerekmektedir.