|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin mülkiyetindeki taşınmazların kayıt işlemlerinde önemli bir eksiklik tespit etmiştir. Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in EK 1’inde “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kaydedildiği görülmüştür. Yönetmelik’in 5. maddesi, kamu idarelerinin taşınmazlarını iz bedeli üzerinden kaydetmeleri gerektiğini belirtmektedir. İz bedeli, gerçek değeri belirlenemeyen ekonomik varlıkların muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar olarak tanımlanmaktadır.
Yapılan incelemelerde, idareye ait bazı parklar, yeşil alanlar ve yolların iz bedeli yerine emlak vergi değerleri üzerinden kaydedildiği saptanmıştır. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli işlemlerin yapılacağını belirtmiştir. Bu durum, taşınmazların doğru bir şekilde iz bedeli üzerinden kaydedilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıt altına alınması, muhasebe işlemlerinin doğru yürütülmesi açısından büyük önem taşımaktadır. Bu uygulama, kamu kaynaklarının etkin yönetimi ve şeffaflık açısından da gereklidir. |
BULGU: Genel Hizmet Alanlarının İz Bedeli Üzerinden Kayıt Altına Alınmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin mülkiyetinde bulunan ve “Kamu İdarelerine Ait Taşınmazların Kaydına İlişkin Yönetmelik’in EK 1’deki kayıt planının “Genel Hizmet Alanları” başlığı altında yer alan taşınmazların emlak vergi değerleri üzerinden kayıtlarda yer aldığı görülmüştür.
Yönetmelik’in “Kayıt ve kontrol işlemleri” başlıklı 5’inci maddesine göre; kamu idareleri, mevcutlarla birlikte içinde bulunulan yılda çeşitli yollarla edinilen ve elden çıkarılan taşınmazlarını, miktar ve değer olarak takip etmek amacıyla kayıt altına alacaklardır.
Taşınmazların hangi değerler üzerinden kayıt altına alınacağı ise yine 5’inci maddede açıklanmış olup, buna göre orta malları ile genel hizmet alanları başlığı altında yer alan taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınacağı hüküm altına alınmıştır. “İz bedeli” ile ilgili tanımlamalar 213 sayılı Vergi Usul Kanunu ve Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nde yer almaktadır. Buna göre; iz bedeli, gerçek değeri tespit edilemeyen veya edilmesi uygun görülmeyen ancak, hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutardır.
Yapılan incelemede, İdare mülkiyetinde yer alan bazı parklar ve yeşil alanlar ile yolların genel hizmet alanları başlığı altında yer almasına karşın iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekirken emlak vergi değerleri üzerinden kayıt altına alındığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda işlem ve kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, iz bedelinin; hesaplarda izlenmesi gereken iktisadi kıymetlerin muhasebeleştirilmesinde kullanılan en düşük tutar şeklindeki tanımı dikkate alınarak ve açıklanan nedenlerle bahsi geçen taşınmazların iz bedeli üzerinden kayıtlara alınması gerekmektedir.