|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay denetim raporları, Büyükşehir Belediyesi’nin kiralık binalara yönelik harcamalarının hatalı muhasebeleştirildiğini ortaya koymuştur. İdare, kiralanan gayrimenkullere yapılan değer arttırıcı bakım onarımlarını ve kira süresinin sonunda mal sahibine devredilecek varlıkları, 264-Özel Maliyetler Hesabı yerine 630-Giderler Hesabı’na kaydetmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 212. maddesi, bu tür harcamaların 264-Özel Maliyetler Hesabı’nda izlenmesi gerektiğini belirtmektedir.
Denetim bulguları, kiralama işlemlerinin Emlak Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından gerçekleştirildiğini, değer arttırıcı harcamaların ise Destek Hizmetleri ve Fen İşleri Daire Başkanlıkları tarafından yapıldığını göstermektedir. Ancak, birimler arası bilgi paylaşım eksikliği ve harcamaların toplu olarak tek bir ihale kapsamında gerçekleştirilmesi nedeniyle, bu harcamaların ayrıntıları tam olarak belirlenememektedir. İncelemeler sonucunda, 2024 yılı içerisinde 264-Özel Maliyetler Hesabı ile ilgili herhangi bir muhasebe kaydının yapılmadığı, kiralanan 201 adet taşınmazın bulunduğu tespit edilmiştir. İdare, bu bulgular üzerine gerekli çalışmalara başlamış ve konuya ilişkin iç tebliğ yayımlamıştır. Sonuç olarak, kiralık gayrimenkuller için yapılan harcamaların, Yönetmelik hükümleri doğrultusunda 264-Özel Maliyetler Hesabı’nda takip edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. |
BULGU: Kiralık Binalara Yapılan Harcamaların Hatalı Muhasebeleştirilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Belediyesi
İdarece kiralık olarak kullanılan binalara yapılan değer arttırıcı bakım onarım harcamaları ile bu binaların kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak varlıkların, 264-Özel Maliyetler Hesabı kullanılmadan 630-Giderler Hesabı’na kaydedilerek muhasebeleştirildiği görülmüştür.
Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 212’nci maddesinde, 264-Özel Maliyetler Hesabının niteliğine ilişkin olarak; bu hesabın, kiralanan gayrimenkullerin geliştirilmesi veya ekonomik değerinin sürekli olarak artırılması amacıyla yapılan giderler ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp, kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak olan varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.
Yönetmelik’te belirtildiği üzere, kiralık olarak kullanılan gayrimenkullere yapılan geliştirici veya değerini kalıcı olarak arttıran harcamalar ile söz konusu gayrimenkullerin kullanılması için yapılıp kira süresinin sonunda mal sahibine bırakılacak varlıklara ilişkin harcamaların 264-Özel Maliyetler Hesabında izlenmeleri gerekmektedir.
İdare tarafından kişi ve kurumlardan kiralamak suretiyle kullanılan taşınmazların kiralama işleminin Emlak Yönetimi Daire Başkanlığı tarafından, kiralanan taşınmazlara yapılan geliştirici veya değerini kalıcı olarak arttıran harcamaların ise Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı ve Fen İşleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapıldığı anlaşılmıştır. Birimler arası sağlıklı bir bilgi paylaşımının olmamasından ve bu harcamaların toplu olarak tek bir yapım işi ihalesi kapsamında yapılmasından kaynaklı olarak, İdare tarafından kişi ve kurumlardan kiralanarak kullanılan taşınmazlara yapılan değer arttırıcı harcamaların ayrıntısı tam olarak bilinememektedir.
Yapılan incelemede, yukarıda açıklanan sebepten dolayı İdarenin kullandığı kiralık taşınmazları için yapmış olduğu geliştirici veya değer arttırıcı harcamalar ile kira süresi sonunda mülk sahibine bırakacağı varlıklar için yaptığı giderlerin, 264-Özel Maliyetler Hesabı yerine
630-Giderler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği tespit edilmiştir.
Yevmiye kayıtları ve mali tabloların incelenmesi neticesinde; denetim yılı olan 2024 yılı içerisinde 264-Özel Maliyetler Hesabı ile ilgili herhangi bir muhasebe kayıt işleminin olmadığı, ancak İdare tarafından şahıslardan ve kurumlardan kiralanarak hizmet binası, kütüphane, yurt binası, gençlik merkezi, kent lokantası vb. olarak kullanılan 201 adet taşınmaz olduğu anlaşılmıştır.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine, İdare tarafından; bulgu doğrultusunda çalışmaların yapılmaya başlandığı ve konuya ilişkin kurum içi tebliğ yayımlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdarenin kiralık olarak kullandığı gayrimenkulleri için yaptığı değer arttırıcı harcamaları ile bu gayrimenkullerin kullanılması için yaptığı ve kira süresi sonunda mülk sahibine bırakacağı varlıklarını, Yönetmelik hükümleri uyarınca 264-Özel Maliyetler Hesabında takip etmesi gerekmektedir.