ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir İlçe Belediyesi’nin muhasebe kayıtlarında bazı demirbaşların hatalı bir şekilde giderleştirildiğini ortaya koymuştur. Cari yıl içerisinde tedarik edilen ve 255 Demirbaşlar Hesabı’nda takip edilen yazıcı, ekran, kule sunucu, dijital kamera ve dijital fotoğraf makinesi gibi varlıkların, kullanılmaya devam etmesine rağmen 630 Giderler Hesabı aracılığıyla giderleştirildiği tespit edilmiştir. Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, bu tür varlıkların yalnızca belirli durumlarda giderleştirilebileceğini belirtmektedir.

Yapılan incelemeler sonucunda, söz konusu varlıkların 255 Demirbaşlar Hesabı’na kaydedildikten sonra, elden çıkarılmadıkları halde 630 Giderler Hesabı’na borç kaydedilerek muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı anlaşılmıştır. Bu hatalı işlem, mali tablolarda 630 Giderler Hesabı’nda 73.920,00 TL fazla, 255 Demirbaşlar Hesabı’nda ise aynı tutarda noksanlık yaratmıştır. İdare, bu bulguya katıldığını ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını belirtmiştir.

Sonuç olarak, 255 Demirbaşlar Hesabı’nda yer alan varlıkların, yalnızca mevzuatta belirtilen koşullar altında giderleştirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, mali kayıtların doğruluğu ve şeffaflığı açısından büyük önem taşımaktadır.

BULGU: Kullanımda Olan Menkul Varlıkların Giderleştirilerek Muhasebe Kayıtlarından Çıkarılması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

Cari yılda tedarik edilmiş, kullanılmaya devam edilen ve 255 Demirbaşlar Hesabında takip edilmekte olan bazı demirbaşların; 630 Giderler Hesabı vasıtasıyla giderleştirilerek muhasebe kayıtlarından çıkarıldığı görülmüştür.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 255 Demirbaşlar Hesabının mahiyetine dair 198’inci maddesinde; bu hesabın, idarenin faaliyetlerinin icrasında kullanılan her türlü büro makine ve cihazları ile döşeme, masa, koltuk, dolap, mobilya gibi uzun süre kullanılabilen varlıkların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

Mezkûr Yönetmelik’in aynı hesabın işleyişine dair 199’uncu maddesinde ise; diğer kamu idarelerine bedelsiz olarak devredilen demirbaşların kayıtlı değerleri üzerinden bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği ve yine bağış ile yardımlar dolayısıyla edinilen bu hesapta kayıtlı demirbaşlardan, kullanılmadığı veya maksat dışı kullanıldığı için geri istenilenlerin, kayıtlı değeri üzerinden bu hesaba alacak, 630 Giderler Hesabına borç kaydedileceği belirtilmiştir.

Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte ele alındığında; her neviden büro makine ve cihazı ile benzeri varlıkların edinildiği zaman 255 Demirbaşlar Hesabına kaydedilmesinin icap ettiği ve bu hesapta kayıtlı varlıklardan 630 Giderler Hesabı kullanılarak giderleştirme işlemi yapılmasının; kayıtlı varlıkların diğer kamu idarelerine bedelsiz devri veyahut bağış- yardım olarak edinilmiş varlıkların maksadı dışında kullanılması sebebiyle geri istenilmesi hallerinde olabileceği anlaşılmaktadır.

Yapılan incelemede; cari yılda tedariki yapılmış yazıcı, ekran, kule sunucu, dijital kamera ve dijital fotoğraf makinesi varlıklarının, en başta 255 Demirbaşlar Hesabına kaydının yapıldığı, ancak akabinde yapılan işlemlerle; elden çıkarılmamış olan ve kullanımı devam eden mevzubahis varlıkların 630 Giderler Hesabı borç ve 255 Demirbaşlar Hesabı alacak çalıştırılarak muhasebe kayıtlarından çıkarılmış olduğu tespit edilmiştir. Hatalı giderleştirme işlemi sebebiyle; mali tablolarda 630 no.lu hesap 73.920,00 TL fazla, 255 no.lu hesap ise aynı tutarda noksan yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli düzeltmelerin yapılacağı ifade edilmiştir.

255 Demirbaşlar Hesabında takip edilen varlıkların, 630 Giderler Hesabı kullanılarak muhasebe kayıtlarından çıkarılması işleminin, yalnızca mevzuatta belirtilen hallerde yapılması gerekmektedir.