|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, imalatlara dair yaklaşık maliyet analizlerinin gerçek imalatları yansıtmadığı ve bu durumun maliyet hesaplamalarında hatalara yol açtığı belirlenmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, yaklaşık maliyetin hesaplanması için gerekli olan mahal listesi ve metraj listelerinin hazırlanmasını zorunlu kılmaktadır. Bu süreçte, işin kapsamına giren imalat kalemleri ve bunların yerleri net bir şekilde tanımlanmalıdır.
Ancak incelemeler, mevcut analizlerin imalatlarla uyumlu olmadığını ortaya koymuştur. Bu durum, yaklaşık maliyetlerin doğru bir şekilde oluşturulmasını engellemektedir. Yönetmelikte belirtilen yöntemlerin uygulanmaması, maliyet hesaplamalarının güvenilirliğini zedelemekte ve imalat süreçlerinde sorunlara yol açmaktadır. Sonuç olarak, yaklaşık maliyet analizlerinin, fiili imalatları doğru bir şekilde yansıtacak biçimde düzenlenmesi gerekmektedir. Bu, hem maliyet hesaplamalarının doğruluğunu artıracak hem de imalat süreçlerinin etkinliğini sağlayacaktır. |
BULGU: İmalatlara İlişkin Yaklaşık Maliyet Analizlerinin Fiili İmalatı Yansıtmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yapılan incelemelerde imalatlara ilişkin yaklaşık maliyet analizlerinin fiili imalatı yansıtmadığı ve bu durumun da yaklaşık maliyetin yanlış hesaplanmasına sebebiyet verdiği görülmüştür.
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktarların tespiti” başlıklı 9’uncu maddesinde: “Yaklaşık maliyet hesabına esas miktarların tespiti için öncelikle aşağıda yer alan çalışmaların yapılması gereklidir:
Mahal listesi hazırlanması; ön, kesin veya uygulama projelerine dayalı olarak, işin bünyesindeki imalat kalemlerinin adını ve yapılacağı yerleri gösteren ve yaklaşık maliyetin hazırlanmasına esas teşkil eden mahal listeleri hazırlanır.
ç) Metraj listelerinin hazırlanması; ihale konusu işe ait proje ve mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatların hangi kısımda ve ne miktarda yapılacağının belirlenmesi amacıyla; anahtar teslimi götürü bedel teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde iş kalemi ve/veya iş grubu, birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde ise iş kalemi şeklinde metraj listeleri düzenlenir.
Birim fiyat ve imalat tariflerinin hazırlanması; Ön ve/veya kesin projeye dayalı olarak birim fiyat teklif almak suretiyle ihale edilecek işlerde, idareler, iş kaleminin adını, yapım şartlarını, ölçü yeri ve şeklini, birimini, birim fiyata dahil ve hariç unsurları ihtilafa meydan vermeyecek biçimde teknik olarak açıklayan birim fiyat tarifleri hazırlar.
Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; uygulama projeleri ve mahal listelerine dayalı olarak imalat iş kalemleri veya iş gruplarının teknik tarif ve özellikleri belirlenir.” Denilmektedir.
Madde hükmünden de anlaşılacağı üzere yaklaşık maliyet mahal listelerindeki ölçü ve tariflere göre işin bünyesine giren imalatları içerecek şekilde hazırlanması gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde imalatlara ilişkin yaklaşık maliyet analizlerinin imalatlarla uyumsuz olduğu tespit edilmiştir. Bu durum söz konusu yaklaşık maliyetin doğru olarak oluşturulmasını engellemektedir.
Sonuç olarak yaklaşık maliyet analizlerinin fiili imalatı yansıtarak doğru şekilde tespit edilmelidir.