ÖZET: İller Bankası ortaklık paylarının muhasebe kayıtlarında eksik yer aldığı tespit edilmiştir. 2024 yılı Sayıştay denetim raporlarında, İller Bankası Anonim Şirketi tarafından kesilen ortaklık paylarının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında tam olarak izlenmediği ortaya çıkmıştır. 6107 sayılı kanunun ilgili maddeleri gereğince, bu payların her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından belirlenen vergi gelirleri üzerinden %2 oranında kesilmesi ve bankanın ödenmiş sermayesine eklenmesi gerektiği vurgulanmaktadır.

Yapılan incelemelerde, İdarenin merkezi vergi geliri paylarından kesilen toplam ortaklık payının 5.500.950,49 TL olduğu, ancak 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında yalnızca 3.554.239,05 TL olarak kaydedildiği belirlenmiştir. Bu durum, bilançoda 1.946.711,44 TL’lik bir eksiklik yaratmaktadır. İdare, bu bulguyu kabul etmiş ve gerekli düzeltmelerin yapılacağını bildirmiştir.

Sonuç olarak, İdarenin, İller Bankası AŞ tarafından kesilen ortaklık paylarının tamamını 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında doğru bir şekilde izleyerek mali tabloların güvenilirliğini artırması önem arz etmektedir.

BULGU: İller Bankası Ortaklık Payının Muhasebe Kayıtlarında Noksan Olarak Yer Alması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdarenin vergi geliri paylarından İller Bankası Anonim Şirketi (AŞ) tarafından ortaklık payı olarak kesilen tutarların tamamının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmediği görülmüştür.

6107 sayılı İller Bankası Anonim Şirketi Hakkındaki Kanun’un “Ortaklık yapısı ve sermaye” başlıklı 4’üncü maddesinin birinci fıkrasında; İller Bankası ortaklarının il özel idareleri ve belediyeler olduğu, aynı maddenin üçüncü fıkrasının (a) bendinde ise; 5779 sayılı İl Özel İdarelerine ve Belediyelere Genel Bütçe Vergi Gelirlerinden Pay Verilmesi Hakkında Kanun’a göre her ay Maliye Bakanlığı ve İller Bankası tarafından dağıtılacak vergi gelirleri paylarının yekûnu üzerinden aylık olarak %2 oranında kesilecek miktarın, bankanın ödenmiş sermayesine ekleneceği belirtilmiştir.

Mahalli İdareler Bütçe ve Muhasebe Yönetmeliği’nin 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabının mahiyetinin izah edildiği 178’inci maddesinde; bu hesabın, kanuni yetkilere istinaden mali kuruluşların sermayesine iştirak edilen tutarlar ve bu sermaye tutarlarının işletilmesinden doğan kar ve zararlar, bütçeye iade olunan tutarlar ile bu kuruluşlara ikrazen verilen ve mahsup edilen tutarların izlenmesi için kullanılacağı ifade edilmiştir.

İller Bankası AŞ verileri ve İdarenin muhasebe kayıtları incelendiğinde; İller Bankası AŞ tarafından İdarenin merkezi vergi geliri paylarından %2 oranında kesilen yekûn ortaklık payı 5.500.950,49 TL iken, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında İller Bankası AŞ ortaklık payının 3.554.239,05 TL olarak takip edildiği tespit edilmiştir. Bu sebeple, bilançoda 240 no.lu hesap 1.946.711,44 TL noksan olarak yer almaktadır.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup gerekli kayıtların yapılacağı ifade edilmiştir.

İdare merkezi vergi geliri paylarından İller Bankası AŞ ortaklık payı olarak kesilen meblağın tamamının, 240 Mali Kuruluşlara Yatırılan Sermayeler Hesabında izlenmesi ve bu suretle mali tablolara doğru veri aktarılması gerekmektedir.