|
ÖZET: İhale şartnamesinde yer alan rekabeti engelleyici hükümler, taşınmaz kiralama süreçlerinde önemli sorunlar yaratmaktadır. 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’na göre, bir il belediyesi tarafından işletilen misafirhanenin kiralanmasına ilişkin ihale şartnamesinde, katılımı sınırlayan nitelikte maddelere yer verildiği tespit edilmiştir. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1. ve 2. maddeleri, ihalelerin şeffaflık ve rekabet ilkelerine uygun olarak yürütülmesi gerektiğini vurgulamaktadır.
Yapılan incelemelerde, ihaleye yalnızca Çanakkale merkezde on yıl hizmet vermiş tüzel kişilerin katılabileceği ve kazanan tüzel kişiliğin Belediyenin Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğü ile Özel Kalem Müdürlüğü taleplerini öncelikli olarak karşılayacağı gibi kısıtlayıcı şartların bulunduğu belirlenmiştir. Kamu İdaresi, taşınmazın misafirhane olarak işletilmek üzere kiraya verildiğini belirtse de, bu süreçte 2886 sayılı Kanun’un öngördüğü usullere uyulması gerektiği açıktır. Sonuç olarak, ihalelerde açıklık ve rekabetin sağlanabilmesi için şartnamelerde katılımı kısıtlayıcı hükümlerin bulunmaması önem arz etmektedir. Bu tür düzenlemeler, kamu kaynaklarının etkin kullanımını ve adil rekabet ortamını zedeleyebilir. |
BULGU: Taşınmaz Kiralanmasına İlişkin İhale Şartnamesinde Rekabeti Engelleyici Hükümlere Yer Verilmesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – İl Belediyesi
İdarenin kendi mülkiyetinde bulunan misafirhanenin kiraya verilmesi ihalesine ilişkin şartnamede, ihaleye katılımı kısıtlayabilecek nitelikte şartlara yer verildiği görülmüştür.
2886 sayılı Devlet İhale Kanunu’nun 1’inci maddesinde;
“Genel bütçeye dahil dairelerle katma bütçeli idarelerin, özel idare ve belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanunda yazılı hükümlere göre yürütülür.”
Aynı Kanun’un 2’nci maddesinde;
“Bu Kanunun yürütülmesinde, ihtiyaçların en iyi şekilde, uygun şartlarla ve zamanında karşılanması ve ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması esastır.”
Hükümleri yer almaktadır.
Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere İdare taşınmazlarını kiraya verirken Kanun’da belirtilen usullerle ve ihalede açıklık ve rekabeti sağlayacak şekilde hareket etmek durumundadır.
Yapılan incelemede; Belediyeye ait misafirhanenin ihale şartnamesinde, ihaleye Çanakkale merkezde on yıllık hizmeti olan tüzel kişilerin katılabileceği, ihale üzerine kalan tüzel kişiliğin Belediyenin Sosyal Destek Hizmetleri Müdürlüğü ve Özel Kalem Müdürlüğünün taleplerini öncelikli olarak karşılayacağı şartlarına yer verildiği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; söz konusu taşınmazın Belediyenin misafirhanesi olarak işletilmek üzere kiraya verildiği ifade edilmiştir. Ancak Belediye, özel gelir ve gideri bulunan hizmetlerini Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının izniyle bütçe içinde işletme kurarak yapabilir. Taşınmazın 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmesi durumunda Kanun’da belirtilen usullerle ve ihalede açıklık ve rekabeti sağlayacak şekilde hareket edilmelidir.
Sonuç olarak, ihalede açıklık ve rekabetin sağlanması adına şartnamelerde ihaleye katılımı kısıtlayacak bu gibi hükümlerin yer almaması gerekmektedir.