ÖZET: İhale usulleriyle temin edilmesi gereken alımların, doğrudan temin yöntemiyle kısımlara bölünerek gerçekleştirilmesi, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları’nda tespit edilmiştir. Büyükşehir İlçe Belediyesi İdare’si, cari yıl içinde benzer nitelikteki alımları, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesi çerçevesinde, doğrudan temin sınırının altında kalacak şekilde kısımlara ayırarak temin etmiştir. Ancak, 4734 sayılı Kanun’un 5’inci maddesi, eşik değerlerin altında kalmak amacıyla mal veya hizmet alımlarının kısımlara bölünemeyeceğini belirtmektedir.

Ayrıca, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesine dayanarak hazırlanan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’de de benzer bir kısıtlama yer almaktadır. 2024 yılı için belirlenen 22/d parasal limiti, büyükşehir belediye sınırları içinde 622.756,00 TL olarak belirlenmiştir. Yapılan incelemeler sonucunda, iş makinesi kiralama, taş duvar yaptırma ve çöp konteyneri alımı gibi işlemlerin, bu limitin üzerinde kısımlara bölünerek temin edildiği ve bu durumun mevzuata aykırı olduğu tespit edilmiştir. İdare, bu bulguyu kabul ederek, gelecekte kısımlara bölerek doğrudan temin yöntemiyle alım yapılmayacağını taahhüt etmiştir. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve rekabetin sağlanması açısından, ihale usulüyle yapılması gereken alımların kısımlara bölünmeden gerçekleştirilmesi önem arz etmektedir.

BULGU: İhale Usulleri ile Temin Edilmesi Gereken Alımların Kısımlara Bölünmek Suretiyle Doğrudan Temin ile Satın Alınması

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi

İdare tarafından cari yılda gerçekleştirilmiş olan ve benzer mahiyete sahip muhtelif alımların, doğrudan temin sınırının altında kalmak için kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 22/d maddesine göre tedarik edildiği görülmüştür.

4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde; eşik değerlerin altında kalmak maksadıyla mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin kısımlara bölünemeyeceği belirtilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Doğrudan Temin Yöntemiyle Yapılacak Alımlara İlişkin Tebliğ’in “Parasal limitler kapsamında yapılacak alımlar ile temsil ağırlama faaliyetleri kapsamında yapılacak alımlar” başlıklı 14’üncü maddesinde; 4734 sayılı Kanun’un 18’inci maddesinde öngörülen ihale usulleriyle temin edilmesi gereken ihtiyaçların, parasal limitlerin altında kalacak şekilde adet, kısım yahut gruplara bölünmek suretiyle temin edilemeyeceği ve alım yapacak idarenin tabi olduğu parasal limitin, idarenin büyükşehir belediyesi mücavir alan hududu içerisinde bulunup bulunmadığına göre belirleneceği ifade edilmiştir.

22/d usulüyle yapılacak olan tedariklere ait parasal limitler 4734 sayılı Kanun’un “Eşik değerler ve parasal limitlerin güncellenmesi” başlıklı 67’nci maddesine istinaden her sene Kamu İhale Kurumu tarafından Resmî Gazete’de yayımlanmakta olup büyükşehir belediye hudutları dâhilinde bulunan idareler için 2024 yılı 22/d parasal limiti 622.756,00 Türk Lirası olarak belirlenmiştir. Yani bahsedilen parasal limite kadar olan tedarikler 22/d ile yapılabilecek, bu limitin üstünde kalan tedarikler ise 4734 sayılı Kanunda yer alan münasip ihale usullerinden biriyle yapılacaktır. Büyükşehir belediye hudutları içinde yer alan İdare de 622.756,00 TL’lik parasal limite tabidir.

Yapılan inceleme neticesinde; iş makinesi kiralanması, taş duvar yaptırılması, çöp konteyneri alınması ve malzeme alınması gibi tedariklerin, cari yıl içinde kısımlara bölünerek 4734 sayılı Kanun’un 22/d maddesine göre temin edildiği ve bu tedariklerin her birinin ayrı ayrı yekûnunun, 22/d usulü ile alım yapılabilmesi için belirlenmiş mali üst sınır 622.756,00 TL’yi aştığı tespit edilmiş olup bu vaziyet mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.

İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup bundan sonra, kısımlara bölerek doğrudan temin usulüyle alım yapılmayacağı ifade edilmiştir.

İhtiyaçların rekabet ve eşit muamele temin edilmesi, kamu kaynaklarının verimli kullanılması için; ihale usulüyle yapılması lazım gelen alımların kısımlara bölerek tedarik edilmemesi gerekmektedir.