ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, mahalli idare birliklerinin vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili önemli bulgular sunmaktadır. Raporda, bu gelirlerin 600 Gelirler Hesabı’na brüt tutar yerine net tutar üzerinden kaydedildiği ve banka tarafından yapılan vergi kesintilerinin 630 Giderler Hesabı’nda izlenmediği tespit edilmiştir. Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin ilgili maddeleri, gelir ve giderlerin netleştirilmeden kaydedilmesi gerektiğini vurgulamaktadır.

İdare, 2024 yılı içerisinde 10.421.966,97 TL brüt faiz geliri elde etmiş, bu tutarın 521.098,035 TL’si vergi olarak banka tarafından kesilmiştir. Ancak, elde edilen gelirlerin net tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi ve vergi kesintilerinin gider hesaplarında gösterilmemesi, muhasebe uygulamalarında bir eksiklik olduğunu ortaya koymaktadır.

Denetim bulguları ışığında, idare, bir sonraki hesap döneminin başından itibaren muhasebeleştirme işlemlerini mevzuat hükümlerine uygun şekilde gerçekleştireceğini belirtmiştir. Bu durum, mevduat faizi gelirlerinin mali tablolarda doğru bir şekilde izlenebilmesi için gereklidir.

BULGU: Mevduat Faiz Gelirlerinin Net Tutar Üzerinden Muhasebeleştirilmesi

2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Mahalli İdare Birliği

Vadeli mevduat hesaplarından elde edilen faiz gelirlerinin, 600 Gelirler Hesabına brüt tutar üzerinden kaydedilmesi gerekirken net tutar üzerinden kaydedildiği ve faiz gelirleri üzerinden Banka tarafından yapılan vergi kesintisinin 630 Giderler Hesabında izlenmediği görülmüştür.

Genel Yönetim Muhasebe Yönetmeliği’nin “Bilanço ilkeleri” başlıklı 8’inci maddesinin üçüncü fıkrasında; bütün varlıkların, yabancı kaynakların ve öz kaynakların bilançoda gayrisafi değerleriyle gösterileceği, “Gayri safilik ilkesi” başlıklı 39’uncu maddesinde ise gelir ve giderlerin, herhangi bir düzenleme veya standart ile aksi kararlaştırılmadıkça netleştirilmeden kaydedileceği belirtilmektedir.

Mevzuat hükümlerinden anlaşılacağı üzere, tahakkuk eden gelir tutarı üzerinden bir kesinti yapılmış ise gayri safilik ilkesi gereği bu kesintinin ayrı olarak gider hesaplarında gösterilmesi gerekmektedir.

İdare tarafından 2024 yılı içinde 10.421.966,97 TL brüt faiz geliri elde edilmiş olup bu tutarın 521.098,035 TL si vergi olarak banka tarafından kaynakta kesilmiş, kalan tutar idare hesaplarına yatırılmıştır.

Yapılan incelemede; elde edilen faiz gelirlerinin brüt tutar üzerinden muhasebeleştirilmesi gerekirken, net tutar üzerinden 600 Gelirler Hesabına kaydedilerek muhasebeleştirildiği ve banka tarafından yapılan vergi kesintilerinin 630 Giderler Hesabında izlenmediği görülmüştür.

Yukarıda yer verilen denetim tespiti üzerine, İdare tarafından, bir sonraki hesap döneminin başından itibaren muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuat hükmü çerçevesinde gerçekleştirileceği ifade edilmiştir.

Sonuç olarak; idare tarafından elde edilen mevduat faizi gelirlerinin mali tablolarda gerçeğe uygun olarak izlenebilmesi için söz konusu gelirlerin muhasebeleştirme işlemlerinin mevzuat hükümleri doğrultusunda yapılması gerekmektedir.