|
ÖZET: Yapılan denetimlerde, bazı belediyeler ve belediye şirketleri tarafından işletilen tesislerde katı atık bertaraf bedelinin hesaplanmadığı tespit edilmiştir. Katı atık bertaraf ücretleri, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde düzenlenmekte olup, bu kanunlar doğrultusunda yerel yönetimler tarafından belirlenmektedir. 5393 sayılı kanunun ilgili maddesi, katı atıkların yönetimi ile ilgili hizmetlerin belediyeler tarafından sağlanacağını belirtmektedir.
2872 sayılı Çevre Kanunu ise, belediyelerin evsel katı atık bertaraf tesislerini kurma ve işletme yükümlülüğünü vurgulamaktadır. Bu hizmetten yararlananların, belirlenen tarifeye göre katı atık toplama ve bertaraf ücreti ödemesi gerekmektedir. Ancak yapılan incelemelerde, bazı ilçe belediyeleri veya belediye şirketleri tarafından katı atık bertaraf bedelinin hesaplanmadığı ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, katı atık bedelinin abone listeleri üzerinden tahakkuk ettirildiğini ve bu işlemlerin ilçe belediyeleri tarafından gerçekleştirildiğini belirtmiştir. Bu durum, ilçe belediyeleri ile İdare arasında iletişim sağlanarak, katı atık hizmetleri için tahakkuk eden ücretlerin eksiksiz bir şekilde hesaplanması ve tahsil edilmesi gerektiğini göstermektedir. |
BULGU: Belediye veya Şirketlerince İşletilen Bazı Tesislerden Katı Atık Bertaraf Bedeli Tahsil Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
Yapılan incelemelerde bazı belediye veya belediye şirketlerince işletilen tesislere katı atık bertaraf bedelinin hesaplanmadığı tespit edilmiştir.
Katı atık bertaraf ücretleri, 5216 sayılı Büyükşehir Belediye Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu ve 2872 sayılı Çevre Kanunu çerçevesinde düzenlenmekte ve ilgili kanunlar gereğince yerel yönetimler tarafından belirlenmektedir.
5393 sayılı Belediye Kanunu’nun “Belediyelerin Yetkileri ve İmtiyazları” başlıklı 15’inci Maddesinin g bendinde “Katı atıkların toplanması, taşınması, ayrıştırılması, geri kazanımı, ortadan kaldırılması ve depolanması ile ilgili bütün hizmetleri yapmak ve yaptırmak.” denilmek suretiyle katı atıkların bertaraf edilmesine ilişkin hizmetlerin belediyeler tarafından yerine getirileceği hüküm altına alınmıştır.
2872 sayılı Çevre Kanunu’nun 11’inci maddesinde; “Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler evsel katı atık bertaraf tesislerini kurmak, kurdurmak, işletmek veya işlettirmekle yükümlüdürler. Bu hizmetten yararlanan ve/veya yararlanacaklar, sorumlu yönetimlerin yapacağı yatırım, işletme, bakım, onarım ve ıslah harcamalarına katılmakla yükümlüdür. Bu hizmetten yararlananlardan, belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre katı atık toplama, taşıma ve bertaraf ücreti alınır. Bu fıkra uyarınca tahsil edilen ücretler, katı atıkla ilgili hizmetler dışında kullanılamaz.” şeklinde ifade edilmiştir.
Madde hükümlerinden de anlaşılacağı üzere katı atık bertaraf bedeli ilgili belediye meclisince belirlenecek tarifeye göre alınacağı belirtilmiş olup bu hususa ilişkin herhangi bir istisna hükmü getirilmemiştir. Bununla birlikte katı atık bertaraf bedelinin Atıksu Altyapı ve Evsel Katı Atık Bertaraf Tesisleri Tarifelerinin Belirlenmesinde Uyulacak Usul ve Esaslara İlişkin Yönetmelik’in 22’nci maddesinde su faturaları üzerinden yapılacağı belirtilmiştir. Yapılan incelemelerde katı atık bertaraf bedelinin bazı ilçe belediye veya belediye şirketlerinin işlettiği tesisler için katı atık bertaraf bedelinin hesaplanmadığı tespit edilmiştir. İlgili Yönetmelik’te evsel katı atık hizmetleri için tahsil edilen ücretlerin evsel katı atık hizmetlerinde kullanılması zorunluluğu da hüküm altına alınmıştır.
Kamu İdaresi cevabında katı atık bedelinin, abone listelerinde her bir abone satırına karşılık gelecek şekilde katı atık tip numarasıyla tahakkuk yapıldığı ve bu tip numarasının ilçe belediyelerince sisteme işlendiği belirtilerek bulgu konusunun ilçe belediyelerinden kaynaklandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak İdare ile ilçe belediyeleri arasında bu konuda iletişim sağlanarak katı atık hizmetleri için tahakkuku sağlanan bu ücretlerin tam ve eksiksiz olarak hesaplanıp tahsil edilmesi gerekmektedir.