|
ÖZET: İşçilerin yıllık fazla çalışma saatlerinin aşılması, 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları çerçevesinde incelenmiştir. Yapılan denetimlerde, 4857 sayılı İş Kanunu’nun belirlediği yıllık fazla çalışma süresinin, bazı işçiler için 270 saatin üzerinde olduğu tespit edilmiştir. İş Kanunu’nun 41. maddesi, fazla çalışmanın yalnızca belirli koşullar altında ve istisnai durumlarda yapılabileceğini vurgulamakta, yıllık fazla çalışma süresinin sınırlandırılmasını amaçlamaktadır.
Denetim sonuçlarına göre, 15 işçinin yıllık fazla çalışma süresinin 271 saat ile 517 saat arasında değiştiği belirlenmiştir. Bu durum, işçilerin çalışma sürelerinin yasal çerçevede düzenlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İdare, bulgulara ilişkin olarak gerekli tedbirleri alacağını ve mevzuata uygun hareket edeceğini belirtmiştir. Sonuç olarak, işçilerin fazla çalışma sürelerinin, İş Kanunu’nda belirtilen sınırlar dahilinde düzenlenmesi büyük önem taşımaktadır. İdare, bu konuda gereken önlemleri alarak, işçilerin haklarını korumalı ve yasal düzenlemelere uygun bir çalışma ortamı sağlamalıdır. |
BULGU: İşçilerin Yıllık Fazla Çalışma Saati Sınırının Aşılması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir İlçe Belediyesi
İdarenin işçi işlemlerine yönelik yapılan incelemelerde, İş Kanunu’nda belirlenen sürenin üzerinde yıllık fazla çalışmanın yaptırıldığı görülmüştür.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Fazla Çalışma ücreti” başlıklı 41’inci maddesinde, ülkenin genel yararları yahut işin niteliği veya üretimin artırılması gibi nedenlerle fazla çalışma yapılabileceği ve fazla çalışmanın Kanun’da yazılı koşullar çerçevesinde haftalık 45 saati aşan çalışmalar olduğu belirtilmiştir.
4857 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine dayanılarak çıkarılan İş Kanunu’na İlişkin Fazla Çalışma ve Fazla Sürelerle Çalışma Yönetmeliği’nin “Fazla Çalışmada Sınır” başlıklı 5’inci maddesinde, fazla çalışma süresi toplamının bir yılda 270 saatten fazla olamayacağı, bu süre sınırının işyerlerine veya yürütülen işlere değil, işçilerin şahıslarına ilişkin olduğu ifade edilmiştir. Bu hükmün esas amacı, fazla çalışmanın istisnai bir durum olması ve bu sebeple yıl içinde yapılacak fazla çalışmanın sınırlandırılmasıdır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden hareketle, fazla çalışma süresinin istisnai durumlar haricinde yıllık 270 saat ile sınırlandırıldığı, genel bakımdan çalışma süresi olan haftada en çok 45 saatlik sürenin asıl olduğu, fazla çalışmanın ise istisnai bir durum olarak yıl içinde belirli sınırlar dâhinde işçinin onayı alınarak yaptırılabileceği sonucuna ulaşılmaktadır.
İdare bünyesinde çalışan işçilere ait fazla çalışma süreleri incelendiğinde, 4857 sayılı İş Kanunu’nda yıllık olarak belirlenen 270 saatin üzerinde fazla çalışma yaptırıldığı görülmüştür. 15 işçinin 4857 sayılı İş Kanunu’nda belirlenen yıllık üst limitin üzerinde, 271 saat ile 517 saat arası fazla çalışma yaptığı tespit edilmiştir.
İdare tarafından verilen cevapta bulguya iştirak edilmiş olup, bulgu doğrultusunda gerekli işlemlerin yapılmaya başlandığı ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, İdare tarafından konu ile ilgili gerekli tedbirlerin alınarak, personelin fazla çalıştırılma süresinin, mevzuatta belirtilen sınırlamalar çerçevesinde gerçekleştirilmesi sağlanmalıdır.