|
ÖZET: Fabrika makine kurulumlarıyla ilgili yapılan denetimlerde, yüklenici firmanın gerçekleştirdiği harcamaların geri ödenmediği tespit edilmiştir. İztarım Eğitim Kurumları Danışmanlık Tarımsal Üretim Satış Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ. ile yüklenici firma arasında imzalanan 14 sözleşme, toplamda 6.139.550,00 EUR değerindedir. Bu sözleşmeler, makine teslimatı, kurulumu ve gerekli malzeme teminini kapsamaktadır. Yüklenici, teslim edilen ekipmanların kalitesinin garanti süresi boyunca sağlanacağını taahhüt etmiştir.
Türk Ticaret Kanunu’nun ilgili maddeleri, tacirlerin işlerini dikkatli bir şekilde yürütmelerini ve şirket menfaatlerini gözetmelerini zorunlu kılmaktadır. Ancak yapılan incelemelerde, yüklenici firmanın, ödenen yedek parça kalemlerini makine kurulumunda kullandığı ve bu parçaların garanti süresi dolmadan yeniden gönderilmediği ortaya çıkmıştır. Toplamda 15.506,88 EURO değerindeki yedek parçaların kullanımı, şirketin zararına yol açmış ve bu bedelin yüklenici firmadan geri alınması gerektiği belirlenmiştir. |
BULGU: Fabrikaya Ait Makine Kurulumlarında Firma Tarafından Yapılması Gereken Giderlerin Şirket Tarafından Karşılanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Makine, malzeme, işçilik ve montaj işlemleri gibi sözleşme garantisi kapsamındaki kalemlerin makine kurulumu yapan firma tarafından harcandığı ve geri ödeme yapılmadığı görülmüştür.
İztarım Eğitim Kurumları Danışmanlık Tarımsal Üretim Satış Pazarlama Sanayi ve Ticaret AŞ. (Şirket) ile yüklenici firma arasında 14 adet, toplamda 6.139.550,00 EUR bakiyeli Bayındır Süt İşletme Tesisi Makine, Malzeme, İşçilik ve Montaj alım ve kurulum sözleşmeleri imzalanmıştır.
Sözleşme kapsamında, makinaların teslimatı, kurulumu, parça temininde;
İşin yapımı için gerekli olan malzeme ve ekipmanların İZTARIM Bayındır Süt İşletme Tesisine Yüklenici tarafından süresinde, eksiksiz ve ayıpsız olarak teslim edilmesi,
Yüklenici tarafından teslimatı gerçekleştirilen makine ve ekipmanların üretiminde kullanılan mekanik malzemelerin kalitesi devreye alınmadan 12 ay ya da fatura tarihinden itibaren 18 ay süre ile malzeme ve işçilik hatalarına karşı Yüklenici garantisi altında olduğu,
Garanti Süresi boyunca Yüklenici, hatalı ekipman parçaları onarmayı veya gerek görmesi durumunda bedelsiz değiştirmeyi taahhüt edeceği,
Hususları hüküm altına alınmıştır.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK)’nun “Tacir Olmanın Hükümleri” başlıklı 18’inci maddenin ikinci fıkrasında, tacirin ticaretine ilişkin faaliyetlerinde basiretli iş adamı gibi davranması gerektiğine hükmedilmiştir. Basiretli iş adamı gibi davranma tacir açısından bir yükümlülük teşkil etmektedir. Kişiyi ağır bir özen yükümlülüğü borcu altına sokmaktadır. Bu bağlamda, aynı Kanunun özen ve bağlılık yükümlülüğünü düzenleyen 369’uncu maddesinde ise, yönetimle görevli üçüncü kişilerin görevlerini tedbirli bir yöneticinin özeniyle yerine getirmek ve şirketin menfaatlerini dürüstlük kurallarına uyarak gözetmek yükümlülüğü altında olduğu belirtilmiştir.
Ancak, Şirket’in işin yüklenicisi firmadan almış olduğu makine, yedek parça ve hizmetler incelendiğinde, Yüklenici firmanın, bedelleri ödenen yedek parça kalemlerini makine kurulumunda kullandığı tespit edilmiştir.
Bu sözleşmeye istinaden Yüklenici tarafından, toplamda 15.506,88 EURO (31.12.2024 MBDA 36,7362 / 569.663,85 TL) bedelli yedek parça kalemlerinin garanti süresi dolmaksızın, yeniden gönderimi sağlanmamıştır. Bedelleri ödenen yedek parça kalemlerinin makine kurulumunda kullanılması şirket zararına sebebiyet vermiş olup, ilgili yedek parça kalemlerine ödenen bedelin Yüklenici firmadan geri alınması gerekmektedir.