|
ÖZET: Bazı endüstriyel atık su üreten işletmelerin bağlantı kalite kontrol ruhsatlarının süresinin dolmasına rağmen yenileme işlemlerinin gerçekleştirilmediği belirlenmiştir. 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları kapsamında, SASKİ Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği ve ilgili mevzuatlar çerçevesinde, bu ruhsatların geçerlilik sürelerinin sona erdiği tespit edilmiştir. Yönetmelik, endüstriyel atık su tanımını ve bağlantı kalite kontrol izin belgesinin niteliğini açıklamaktadır. Atık su bağlantı izni, altyapı tesislerine bağlanabilmek için gerekli bir belgedir ve bu izin, belirli koşullar sağlandığında verilmektedir.
Denetim sırasında, SASKİ’nin Abone Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden yapılan incelemelerde, 3 yıl önce verilen 10 ruhsatın 7’sinin yenilenmediği ortaya çıkmıştır. Kamu İdaresi, ruhsatı yenilmeyen işletmelerden 5’inin isim değişikliği, 1’inin ruhsatının yenilendiği ve 2’sinin muafiyet durumunda olduğunu belirtmiş, ancak bu durumlarla ilgili belgeler raporda yer almamıştır. Sonuç olarak, İdarenin, geçerlilik süresi dolmuş veya ruhsatı bulunmayan işletmeleri tespit etmek için çeşitli kurumlarla işbirliği yaparak gerekli ruhsatlandırma ve denetim işlemlerini gerçekleştirmesi önem arz etmektedir. |
BULGU: Bazı Endüstriyel Atık Su Üreten İşletmelerin Bağlantı Kalite Kontrol Ruhsatlarının Geçerlilik Süresi Dolmasına Rağmen Yenileme İşlemlerinin Yapılmaması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından endüstriyel atık su üreten işletmelerden bağlantı kalite kontrol ruhsatlarının geçerlilik süresi dolanların ruhsat yenileme işlemlerinin yapılmadığı tespit edilmiştir.
SASKİ Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği; 2560 sayılı İstanbul Su ve Kanalizasyon İdaresi Kuruluş ve Görevleri Hakkındaki Kanun’un zararlı suların tasfiyesine ve kanalizasyon şebekesine verilemeyecek maddelerin tespitine ilişkin hususları düzenleyen 19 ve 20’nci maddeleri ile 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanun’un ilgili yönetmeliklerine dayanılarak hazırlanmıştır.
SASKİ Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde endüstriyel atık su: “Endüstrilerden, ticari işletmelerden ve sanayi alanlarından kaynaklanan evsel atık su ve yağmur suyu haricindeki her türlü üretim, işlem ve prosesinden kaynaklanan suları”; bağlantı kalite kontrol izin belgesi ise “Bu belge Su Kirliliği ve Kontrolü Yönetmeliği Madde 44’de belirtilen ilgili, kanun ve yönetmeliklerle belirlenmiş kurum ve kuruluşlarca verilen “ İzin Belgesi” niteliği taşır,” şeklinde tanımlanmıştır.
31.12.2004 tarih 25687 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Su Kirliliği Kontrolü Yönetmeliği’nin “Atık su bağlantı izni ve belgesi” başlıklı 44’üncü maddesinde; atık suların altyapı tesislerine bağlanabilmeleri için atık su bağlantı iznine tabi oldukları ve koşulların sağlanması halinde atık su altyapı tesisleri yönetimi tarafından izin verileceği ifade edilmiştir.
Atık Suların Kanalizasyon Şebekesine Deşarj Yönetmeliği’nin “Kanalizasyon sisteminden yararlanma onayı ve bağlantı kalite kontrol izin belgesi” başlıklı 9’uncu maddesinde; endüstriyel atık suları Kanalizasyon sistemine bağlamak veya deşarj etmek sureti ile kanalizasyon şebekesinden yararlanılmasının İdarenin onayına bağlı olduğu, onay şartlarının endüstriyel atık su kaynaklarına İdarece verilecek ‘Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi’nde belirleneceği, atık su karakterini tespit edebilmek için kompozit numune alınarak analiz edileceği, alınan analiz sonuçları deşarj limitlerini sağlamış ise İdarece istenecek evraklar hazırlandıktan sonra söz konusu kuruluşa ‘Bağlantı Kalite Kontrol İzin Belgesi’ verileceği belirtilmiştir.
Aynı Yönetmelik’in “Bağlantı kalite kontrol izin belgesi geçerliliği ve süresi” başlıklı 10’uncu maddesinde ise İdare tarafından verilen izin belgesinin 3 yıl süre ile geçerli olduğu, her süre bitiminde şartların İdare tarafından incelenmek suretiyle bu belgenin yenileneceği ibare altına alınmıştır.
Öte yandan, SASKİ’nin hizmet alanı kapsamında faaliyet gösteren ve endüstriyel atık su kaynağı olabilecek abone tiplerinin raporlandığı bir veri havuzu bulunmadığı için bu kapsamdaki abonelerin tamamı adına inceleme yapılamamıştır. İdarenin Abone Bilgi Yönetim Sistemi üzerinden, anılan Yönetmelik hükümlerine göre endüstriyel atık su kaynağı olabilecek işletmeler seçilerek bunlara verilen BKK izin belgesinden 3 yıllık geçerlilik süresi dolanlar kontrol edilmiş ve 3 yıl önce izin belgesi verilen 10 adet aboneden 7 tanesinin belgesinin yenilenmediği tespit edilmiştir.
Kamu İdaresi cevabında; bağlantı kalite kontrol ruhsatı yenilenmeyen işletmelerden 5 adedinin isminin değişmiş olduğu, 1 adedinin ruhsatının yenilendiği, 2 adedinin SASKİ Atıksuların Kanalizasyona Deşarj Yönetmeliğine göre muaf olduğu ifade edilmiş olsa da, bahse konu işletmelerin isim değişikliği, muafiyet durumları ve bağlantı kalite kontrol ruhsatı yenilme işlemlerine ilişkin belgelere rapor cevabı ve ekleri arasında yer verilmemiştir.
Sonuç olarak; İdare tarafından hizmet alanı içerisinde BKK ruhsatı olmadan faaliyette bulunan veya geçerlilik süresi dolan endüstriyel atık su kaynağı işletmelerin tespit edilmesine yönelik İdare abone yönetim sistemi, vergi daireleri, sosyal güvenlik kurumları, ticaret ve sanayi odaları ve belediyelerden işyeri sorgulamaları yapılması ve tespit edilen işletmelerin Yönetmelik’e uygun şekilde ruhsatlandırılması ve ruhsat yenileme denetim işlemlerinin takip edilmesi gerekmektedir.