|
ÖZET: 2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir Bağlı İdaresi tarafından yapılan yapım işi ihalelerinde yaklaşık maliyetin hatalı bir şekilde hazırlandığını ortaya koymuştur. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9. maddesi, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesinden önce idarelerin kapsamlı bir fiyat araştırması yaparak, katma değer vergisi hariç yaklaşık maliyeti belirlemelerini ve bu verileri hesap cetvelinde sunmalarını zorunlu kılmaktadır. Bu süreç, ihale bedelinin belirlenmesi açısından kritik bir öneme sahiptir.
Ancak, yapılan denetimlerde, birim fiyat teklif usulüyle gerçekleştirilen ihalelerde, isteklilerin ana imalat kalemleri için verdikleri teklifler, yaklaşık maliyetin önemli ölçüde altında kalmaktadır. Bu durum, ihale sonuçlarının yaklaşık maliyet tutarına göre çok düşük olmasına yol açmakta ve dolayısıyla ihalelerin sağlıklı bir şekilde sonuçlanma olasılığını azaltmaktadır. Kamu idaresi, denetim bulgularına ilişkin gerekli adımların atılacağını belirtmiş ve gelecekteki ihalelerde yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarını daha iyi yansıtacak şekilde hazırlanmasının önemine vurgu yapmıştır. Bu yaklaşım, ihale süreçlerinin daha etkin ve güvenilir bir şekilde yürütülmesine katkı sağlayacaktır. |
BULGU: Yaklaşık Maliyetin Hatalı Hazırlanması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Bağlı İdaresi
İdare tarafından birim fiyat teklif usulü ile gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde, yaklaşık maliyetin hatalı hazırlandığı tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanun’unda “Yaklaşık Maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde aynen; “Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir…denilmiştir. Anılan maddede, yaklaşık maliyetin detaylı bir piyasa araştırması sonucu oluşturulacağı belirtilmiş ve ihale bedeline ilişkin önemli bir veri sunduğu ortaya konulmuştur. Zira aynı Kanunun devamı ve ihale mevzuatının diğer ilgili maddelerinde yer alan düzenlemeler gereğince, tekliflerin piyasa fiyatları açısından değerlendirilmesi, ihale usulünün belirlenmesi, ilan sürelerinin, yeterlilik kriterlerinin ve aşırı düşük sınırının tespiti gibi pek çok hususta yaklaşık maliyet temel alınmaktadır.
Ancak, İdare tarafından birim fiyat teklif usulü ile gerçekleştirilen yapım işi ihalelerinde, isteklilerce ana imalat kalemleri için teklifler yaklaşık maliyette gösterilen bedelin önemli miktarda altında verilmekte ve bu nedenle ihale sonucu oluşan fiyat yaklaşık maliyet tutarına göre çok düşük kalabilmektedir. Dolayısıyla, eldeki yaklaşık maliyet baz alınarak gerçekleştirilen ihalenin sağlıklı sonuç verme imkanı ortadan kalkmaktadır.
Kamu idaresi cevabında bulgumuz yönünde işlem yapılacağı belirtilmiş olup, bundan sonra yapılacak ihalelerde yaklaşık maliyetin piyasa fiyatlarını yansıtacak şekilde hazırlanmasının yerinde olacağı değerlendirilmektedir.