|
ÖZET: 2024 yılı Sayıştay Denetim Raporları, Büyükşehir olmayan bir ilde gerçekleştirilen “Çelik Yapının Sökülmesi ve İstiflenmesi İşi” ihalesinde mevzuata aykırılıklar tespit etmiştir. İhale bedeli 1.488.000,00 TL olan bu işte, sınır değerin altında teklif veren yükleniciden, Kamu İhale Kanunu’na uygun olarak kesin teminat alınmadığı belirlenmiştir. İhaleyi kazanan istekliden, yaklaşık maliyetin %9’u oranında 191.451,72 TL kesin teminat alınması gerekirken, yalnızca 90.000,00 TL teminat alınması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir. İdare, bu durumu kabul etmiş ve gerekli önlemlerin alınacağını belirtmiştir.
Ayrıca, yüklenicinin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili teknik şartnamede belirtilen belgeleri sunmadığı da tespit edilmiştir. Kamu İhale Kanunu gereğince, teknik şartnamelerin ihale dokümanının ayrılmaz bir parçası olduğu ve yüklenicinin bu şartlara uygun hareket etmesi gerektiği vurgulanmaktadır. İSG teknik şartnamesinde yer alan belgelerin, yüklenici tarafından İdareye teslim edilmediği ve bu belgelerin talep edilmediği görülmüştür. Bu durum, işin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmediğini göstermektedir. İdare, bu bulgulara ilişkin hassasiyet gösterileceğini ifade etmiştir. |
BULGU: Çelik Yapının Sökülmesi ve İstiflenmesi Yapım İhalesinde Mevzuata Aykırılıklar Bulunması
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Büyükşehir Olmayan İl Kapsamında Yer Alan İlçe Belediyesi
1.488.000,00 TL bedelli ve açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Çelik Yapının Sökülmesi ve İstiflenmesi İşi”nde birden fazla hususta mevzuata aykırılıklar olduğu görülmüştür.
a) Sınır Değerin Altındaki Teklifle İhaleyi Kazanan İstekliden Mevzuatta Belirtilen Oranda/Değerde Kesin Teminat Alınmamış Olması
Sınır değerin altındaki teklifle ihaleyi kazanan istekliden, yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 56’ncı maddesinin ikinci fıkrasında; ihale üzerinde bırakılan istekliden sözleşme imzalanmadan evvel, teklif fiyatının; sınır değere eşit veya üzerinde olması halinde teklif fiyatının %6’sı, sınır değerin altında olması halinde ise yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınacağı ifade edilmiştir.
İhale belgelerinin incelenmesi neticesinde; yaklaşık maliyetin 2.127.241,31 TL, sınır değerin 1.695.910,81 TL, ihaleyi kazanan isteklinin teklifinin ise sınır değerin altında 1.488.000,00 TL olduğu ve ihale üzerine bırakılan istekliden, asgari 191.451,72 TL (yaklaşık maliyetin %9’u) kesin teminat alınması lazım gelirken 90.000,00 TL kesin teminat alındığı tespit edilmiş olup bu hal mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup mevzubahis hususta gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
İdare bakımından icap eden güvencenin sağlanabilmesi edilebilmesi için; sınır değerin altındaki teklifle ihaleyi kazanan isteklilerden, işe ait yaklaşık maliyetin %9’u oranında kesin teminat alınması gerekmektedir.
b) İşe Ait Teknik Şartnamede İstenilen Bazı Belgelerin Yüklenici Tarafından Sunulmamış Olması
İş sağlığı ve asayişi ile alakalı teknik şartnameye istinaden yüklenici tarafından sunulması icap eden belgelerin İdareye sunulmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde; ihale mevzu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü hususiyetini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması veyahut hazırlattırılmasının esas olduğu, ihale mevzu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kıstaslarına ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verileceği ifade edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesine istinaden hazırlanmış olan Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik şartname” başlıklı 17’nci maddesinde; işin teknik teferruatları ve şartları ile projesini de kapsayan teknik şartnamelerin hazırlanarak/hazırlattırılarak ihale dokümanına dahil edileceği belirtilmiştir.
Yukarıda yer alan mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde; teknik şartnamenin ihale dokümanının bir parçası olduğu, yapım işi ile alakalı her neviden teferruat ve şartın teknik şartnamede yer alacağı ve yüklenicinin yapım işini teknik şartnameye uygun olarak icra etmesi lazım geldiği anlaşılmaktadır.
İşe ait teknik şartname, “Yükleniciler İçin İş Sağlığı ve Güvenliği (İSG) Teknik Şartnamesi” ve “Özel Teknik Şartname” olmak üzere iki kısımdan teşekkül etmekte olup İSG teknik şartnamesinin;
-3.9. maddesinde, yüklenicinin; personeline temel İSG eğitimi verileceği ve buna dair İSG eğitim ve İSG sertifikasının birer kopyasını İdareye vereceği,
-3.12. maddesinde, yüklenicinin; saha personelinin saha çalışmasına başlamadan evvel mesleki eğitim sertifikalarını İdareye teslim edeceği,
-3.15. maddesinde, yüklenici tarafından onaylı İSG defteri tutulacağı, bu defterin İSG uzmanı ve işveren tarafından imzalanacağı ve defterin alakalı sayfalarının kopyalarının İdareye her hafta nizami olarak ulaştırılacağı,
-4.2. maddesinde, yüklenicinin; işe başlamadan evvel, İdareye incelemesi için işe dair yüklenici İSG planını sunacağı,
hususları yer almaktadır.
Yapılan incelemede; İSG teknik şartnamesindeki, İSG ile alakalı şartlar ihtiva eden ve yukarıda yer verilen belgelerin İdareye teslim edilmediği ve İdare tarafından da talep edilmediği tespit edilmiş olup mevzubahis yapım işinin İSG teknik şartnamesine uygun olmayan şekilde icra edilmesi ve tamamlanması mevzuata aykırılık teşkil etmektedir.
İdare tarafından verilen cevapta, bulguya iştirak edilmiş olup mevzubahis hususta gereken hassasiyetin gösterileceği ifade edilmiştir.
İhale usulü ile gerçekleştirilen yapım işlerinde, işin teknik şartnameye uygun olacak şekilde yerine getirilmesi hususuna dikkat edilmesi gerekmektedir.