|
ÖZET: Şirketin işletmekte olduğu otoparklarda meydana gelen araç hasarları için yapılan tazminat ödemelerinde, sorumlulara rücu edilmediği tespit edilmiştir. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun ilgili maddeleri, otopark işletmecilerinin, kendilerine emanet edilen araçların zarar görmesi durumunda sorumluluk taşıdığını belirtmektedir. Ancak, bu sorumluluktan kurtulmak için zararın nedenini ispat etme yükümlülüğü bulunmaktadır. Ayrıca, haksız fiil nedeniyle oluşan zararlarda, kusurlu olanın tazminat ödemekle yükümlü olduğu ve rücu taleplerinin belirli bir zamanaşımına tabi olduğu ifade edilmektedir.
Denetim raporunda, 2024 yılı itibarıyla Şirketin otoparklarında toplam 3.089.686,92 TL tutarında hasar ödemesi yapıldığı, bunun 428.518,89 TL’sinin ise Şirketin kusurundan kaynaklanmadığı halde rücu işlemlerinin gerçekleştirilmediği ortaya konulmuştur. Şirket, otoparkların fiziki yapısından kaynaklanan hasarların İBB’ye fatura edildiğini, ancak şahıs kusurlarından doğan hasarların sahiplerinin kimlik bilgilerinin eksikliği nedeniyle rücu işlemlerinde zorluk yaşandığını belirtmiştir. Sonuç olarak, Şirketin kusurundan kaynaklanmadığı tespit edilen hasar ödemelerinin, ilgili kişilerden tahsil edilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu durum, hem hukuki yükümlülüklerin yerine getirilmesi hem de mali sürdürülebilirlik açısından önem arz etmektedir. |
BULGU: Şirket Tarafından Ödenen Tazminatların İlgililerine Rücu Edilmemesi
2024 Yılı Sayıştay Denetim Raporları – Belediye Şirketi
Şirket tarafından işletilen otoparklarda araçlarda meydana gelen ve Şirket tarafından tazmin edilen bazı hasarlar için sorumlulara rücu edilmediği görülmüştür.
6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun “Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenlerin sorumluluğu” başlıklı 579’uncu maddesinde;
“Garaj, otopark ve benzeri yerleri işletenler, kendilerine bırakılan veya çalışanlarınca kabul edilen hayvan, at arabası, bunlara ait koşum ve benzeri eşya ile motorlu taşıt ve eklentilerinin yok olmasından, zarara uğramasından veya çalınmasından sorumludurlar. Ancak işletenler, zararın saklatan veya ziyaretçisi ya da beraberinde veya hizmetinde bulunan kimseye yükletilebilecek kusurdan, mücbir sebepten ya da eşyanın niteliğinden doğduğunu ispat etmekle, bu sorumluktan kurtulurlar.” hükmü yer almaktadır.
Anılan Kanun’un; haksız fiilden doğan sorumluklara ilişkin 49’uncu maddesine göre, “Kusurlu ve hukuka aykırı bir fiille başkasına zarar veren, bu zararı gidermekle yükümlüdür”; rücu isteminde zamanaşımına ilişkin 73’üncü maddesine göre ise “Rücu istemi, tazminatın tamamının ödendiği ve birlikte sorumlu kişinin öğrenildiği tarihten başlayarak iki yılın ve her hâlde tazminatın tamamının ödendiği tarihten başlayarak on yılın geçmesiyle zamanaşımına uğrar.”
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerine göre Şirketin otoparkların işletilmesi sırasında doğan zararlardan kusursuz sorumluluğu bulunmaktadır, ancak bu nedenle ödenen tazminat tutarları için zamanaşımı süresini de dikkate alarak gecikmeksizin kusuru bulunanlara rücu etmesi gerekmektedir.
Yapılan incelemede, Şirket tarafından işletilen otoparklarda meydana gelen araç hasarlarının Şirket tarafından tazmin edildiği, bu suretle 2024 yılında 3.089.686,92 TL hasar ödemesi yapıldığı, bu tutarın 428.518,89 TL’sinin Şirket hasar tespit komisyonunca Şirket kusurundan kaynaklanmadığı, dolayısıyla ilgilisine rücu edilmesine karar verildiği halde rücu edilmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan denetim tespiti üzerine Şirket tarafından özetle; otoparkların fiziki yapısı ile ilgili olarak meydana gelen hasar ödemelerinin İBB’ye fatura edildiği, şahıs kusurlarından kaynaklanan hasarlar için ise kusurlu araç sahiplerinin kimlik bilgilerinin bulunmaması nedeniyle rücu işlemlerinde güçlükler bulunduğu, bununla birlikte rücu işlemlerine ilişkin çalışmaların devam ettiği ifade edilmiştir.
Sonuç olarak, Şirket tarafından tazmin edilen ancak Şirket kusurundan kaynaklanmadığı tespit edilen hasarlara ilişkin ödemelerin ilgililerinden tahsil edilmesi gerekmektedir.